بررسی انتقادی به گفتمان سلطنت و چگونگی نفی عدالت در دوره پهلوی؛ مبتنی بر اندیشه سیاسی امام خمینی (رحمه الله علیه)

در اندیشه امام خمینی (رحمه الله علیه) نظام سلطنتی به هیچ وجه قادر به تحقق عدالت مورد نظر حکومت اسلامی نیست. ایشان سلطنت را نظامی می دانند که بر پایه وراثت و سلطه کامل استوار است و اغلب با زور و غلبه همراه است. این نوع حکومت به طور طبیعی به استبداد و فساد منجر می شود و به طرز عمیق تری با آرمان های عدالت اجتماعی و خواسته های عمومی مردم در تضاد است. امام (رحمه الله علیه) بر این باورند که عدالت به معنای تامین حقوق همه افراد و ایجاد توازن و انصاف در جامعه است. از نظر ایشان، سلطنت به عنوان یک ساختار استبدادی، جایی در تحقق عدالت ندارد و برای دستیابی به این هدف، مشارکت و اراده مردم ضروری است. پرسش اصلی این نوشتار این است که «چرا امام خمینی (رحمه الله علیه) به نفی سلطنت و عدم ارتباط بین سلطنت و عدالت معتقد بودند؟» فرضیه نیز بر این ایده استوار است که در اندیشه امام خمینی (رحمه الله علیه) اساسا نظام سلطنت قادر نیست عدالت را به معنای واقعی تحقق ببخشد. این پژوهش با روش گفتمان انتقادی و برمبنای داده های کتابخانه ای انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که از نظر امام خمینی (رحمه الله علیه) سلطنت پهلوی به دلیل ویژگی هایی چون استبداد، سرکوب، نقض حقوق بشر، عدم مشارکت مردم، فساد و نابرابری، اساسا نمی توانست عدالت را در جامعه برقرار کند و به همین دلیل، امام خمینی (رحمه الله علیه) خواستار تغییر این نظام و برقراری یک نظام اسلامی و عدالت محور بودند.

کلیدواژه ها:

امام خمینی (رحمه الله علیه) ، آزادی ، سلطنت ، عدالت ، حکومت اسلامی