تحلیلی جامعه شناختی بر منطق و منابع تجزیه هویت ملی در جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای مقابله با آن

هویت ملی به عنوان روح جمعی و ادراک یک ملت از چیستی و کیستی خویش در مقابل ملت های دیگر، همواره در معرض استحاله، تجزیه و ظهور «هویت های موازی» قرار دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تحلیل محتوای کیفی، به واکاوی منطق و منابع برساخت «هویت های موازی» در جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای مقابله با آن می پردازد. یافته ها نشان می دهد که «هم ارزی ساختاری» به عنوان منطق و ساخت اجتماعی نامرئی، موجب خلق روابط شبکه ای و جریان سازی اجتماعی در مقابل هویت ملی می شود. در این راستا، «خطای شناختی و هویت های بیگانه، گسل های اجتماعی و هویت های متعصب، اختلال نظم مدنی و هویت های مایوس، تبعیض اجتماعی و هویت های طبقاتی، تحقیر اجتماعی و هویت های سرخورده و مدنیزاسیون و هویت های خودباخته» به عنوان پربسامدترین منابع تجزیه هویت ملی جمهوری اسلامی و «فروپاشی از درون» ایران به شمار می روند. مهمترین راهکارهای پیشنهادی مقابله با این پدیده عبارتنداز؛ «آگاهی بخشی و بازتولید دائمی روایت خودی و دیگری، کارآمدسازی حکمرانی و امید به آینده، حکمرانی عدالت بنیان، هویت بخشی کرامت محور و بازنمایی انتقادی مدرنیزاسیون».

کلیدواژه ها:

هویت ، ملت ، هویت ملی ، هویت برساختی ، هویت موازی ، هم ارزی ساختاری