<span dir="RTL" lang="FA">تحلیل <span dir="RTL" lang="FA">نگاره <span dir="RTL" lang="FA">«<span dir="RTL" lang="FA">مفلسی که عاشق شاه مصر شد<span dir="RTL" lang="FA">»<span dir="RTL" lang="FA"> با استناد بر آراء عبدالرحمن سلمی نیشابوری

در قرون گذشته، هنرمندان نگارگر با مباحث و متون عرفانی مانوس بوده­اند، از این رو، آثار آن ها خودآگاه یا ناخودآگاه، محفلی است برای بروز و ظهور آموزه­های عرفانی و آراء عارفان. در دوره تیموری نسخه­ای نفیس و مصور از منطق­الطیر عطار نیشابوری ساخته شد که هم اکنون در موزه متروپولیتن نگهداری می­شود و نگاره­های آن بستر مناسبی برای مطالعه تاثیرات عرفانی و آراء متفکران این حوزه می باشد. از میان ۸ نگاره این نسخه، نگاره مفلسی که عاشق شاه مصر شد، حاوی نکات ویژه و قابلیت های بیشتری جهت مطالعه است. در پژوهش کیفی حاضر، با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای (واقعی: کتب و مقالات و مجازی: تارنماهای مرتبط) نگاره مورد نظر، واکاوی شد و حضور آراء عرفانی عبدالرحمن سلمی نیشابوری (از عرفای خراسان بزرگ) در نگاره مورد جست و جو قرار گرفت. لازم به ذکر می باشد که سلمی در جوامع آداب الصوفیه، آموزه هایی را در حوزه عرفان عملی از خود به یادگار گذاشته که این پژوهش به بررسی تطبیقی آن آموزه­ها با نگاره مذکور پرداخته است با این هدف که جلوه­های تصویری آموزه های سلمی را بررسی کند و ارتباط آن را با نحوه عملکرد شخصیت ها و عناصر نگاره شناسایی نماید؛ به طور کل می توان گفت که پژوهش حاضر سعی بر آن داشته تا چگونگی مصورسازی آموزه های عرفان عملی سلمی نیشابوری در نگاره مفلسی که عاشق شاه مصر شد را بررسی و تشریح نماید. نتایج تحقیق نشان داد که شخصیت ها از نظر رفتار، کردار و گفتار مثبت، انطباق پذیری بالایی با آداب مطرح شده از منظر سلمی داشته و حرکات و سکنات تنها شخصیت منفی داستان (مفلس) در تقابل کامل با آموزه های سلمی است و حکایت از آن دارد که سلمی و عطار به عنوان تربیت یافتگان مکتب عرفانی خراسان بزرگ، به نکات واحدی اشاره داشته اند.

کلیدواژه ها:

منطق الطیر ، نگارگری ، عرفان عملی ، عبدالرحمن سلمی نیشابوری