<span lang="FA">شبکه معرفتی شاگردان حاج ملاهادی سبزواری و نقش آن در تکوین و توسعه علوم عقلی در حوزه های علمی

این پژوهش با رویکردی تاریخی–تحلیلی به بررسی نقش شاگردان حاج ملاهادی سبزواری در گسترش و تداوم علوم عقلی، به ویژه فلسفه اسلامی، در حوزه های علمی دوره قاجار می پردازد. پرسش اصلی آن است که چگونه حلقه شاگردان حکیم سبزواری توانست شبکه ای پویا از انتقال معرفت پدید آورد و در شکل گیری و پایداری حوزه های علمی ایران و برخی مراکز علمی فرامرزی موثر شود. داده های تحقیق بر پایه منابع تاریخی و کتابخانه ای گردآوری شده و پیوندهای علمی شاگردان از منظر جغرافیایی و فکری مطالعه شده است. یافته ها نشان می دهد که مدرسه سبزوار پس از درگذشت موسس خود، در قالب شبکه ای زنده از شاگردان و شاگردان شاگردان تداوم یافت که از طریق مهاجرت علمی، تدریس، تالیف آثار و تربیت نسل های بعدی، به انتقال و بازتولید دانش هایی چون منطق، فلسفه، ریاضیات قدیم، هیئت و برخی شاخه های علوم نقلی- عقلی در شهرهایی چون تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، سمنان، قوچان و نجف کمک کرد. حوزه فلسفی حکیم سبزواری نمونه ای از «انتقال غیرمتمرکز علم» در سنت علوم اسلامی به شمار می آید و نشان می دهد که دوام یک مکتب علمی، بیش از آنکه به نهادهای رسمی وابسته باشد، به پویایی حلقه های انسانی و آموزشی متکی است.

کلیدواژه ها:

حاج ملاهادی سبزواری ، شبکه معرفتی ، شاگردان سبزواری ، انتقال علم ، علوم عقلی ، مدرسه سبزوار