تحلیل عدالت در دسترسی به داده های نهادهای شهری؛ نمونه موردی شهرداری شهر یزد

در دوران معاصر با تغییر پارادایم مدیریت شهری از الگوهای سنتی به سمت «شهرهای هوشمند» داده های شهری به عنوان زیر ساختی، حیاتی، سرمایه ای نمادین و موتور محرک توسعه پایدار شناخته می شوند. این گذار فناورانه اگرچه نویدبخش کارایی و شفافیت است، اما چالش های نوین و پیچیده ای را در حوزه عدالت اجتماعی پدید آورده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق وضعیت عدالت در فرایندهای دسترسی به داده های شهری در شهرداری یزد تدوین شده است. مسئله اصلی تحقیق بررسی شکاف میان ادعاهای هوشمندسازی و واقعیت های رویه ای حاکم بر توزیع داده هاست. چارچوب نظری پژوهش بر پایه تلفیق نظریه عدالت داده تیلور و مدل عملیاتی عدالت رویه ای و دسترسی مایود بنا شده است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی جهت دار است که طی آن اسناد رسمی، فلوچارت های عملیاتی، منشور حقوق شهروندی و گزارش های عملکردی شهرداری یزد با استفاده از ماتریس شاخص های تدوین شده مورد واکاوی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ساختار فعلی دسترسی به داده در شهرداری یزد علی رغم توسعه چشمگیر زیرساخت های فنی و سامانه هایی تحت عنوان خدمات یکپارچه یزدمن با چالش های بنیادین مواجه است. تحلیل اسناد حاکی از آن است که ابهام ساختاری در تعرفه گذاری و وابستگی هزینه ها به تشخیص مدیر، فقدان مکانیزم مشخص برای دادخواهی در صورت رد درخواست و تبعیض زمانی میان نهادهای دولتی و شهروندان عدالت توزیعی را مخدوش کرده است. این پژوهش نتیجه می گیرد که گذار از حکمرانی داده دیوان سالارانه و امنیت محور به الگویی عدالت محور، نیازمند بازنگری ساختاری در فرایندها و به رسمیت شناختن داده به عنوان یک حق شهروندی است.

کلیدواژه ها:

شفافیت ، عدالت داده ، شهر هوشمند ، حکمرانی داد محور ، شهرداری یزد ، تحلیل محتوای کیفی