شهرسازی موقت و تاب آوری اجتماعی با رویکردی نوین به احکام ماده ۱۰۰ در فضاهای سبز و باز شهری

با گسترش ساخت و سازهای شهری و افزایش فشار بر فضاهای سبز و باز رویکرد سنتی کمیسیون ماده ۱۰۰ مبتنی بر آرای قلع و قمع یا جزای نقدی نه تنها نتوانسته است از تخریب این فضاها جلوگیری کند بلکه به ایجاد تنش های اجتماعی و کاهش تاب آوری شهری انجامیده است. هدف پژوهش حاضر ارائه الگویی نوین برای صدور احکام جایگزین در کمیسیون ماده ۱۰۰ با بهره گیری از مفاهیم شهرسازی موقت و با تاکید بر ارتقای تاب آوری اجتماعی در فضاهای سبز و باز شهری است. این پژوهش از نوع کاربردی توسعه ای بوده و با روش آمیخته کیفی و کمی انجام شده است. در بخش کیفی با ۱۵ نفر از خبرگان شامل اعضای کمیسیون، قضات و شهرسازان مصاحبه عمیق صورت گرفت و در بخش کمی، پرونده های تخلفات مرتبط با فضاهای سبز منطقه ده شهرداری شیراز در بازه پنج ساله (۱۴۰۳-۱۳۹۸) با استفاده از آمار توصیفی تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهمترین چالش ها شامل فقدان بانک اطلاعاتی، هزینه بالای اجتماعی تخریب و نبود انعطاف در آرای صادره است. در مقابل احکام جایگزینی مانند الزام به ایجاد باغ بام های عمومی، احداث پیاده راه های موقت در حریم رودخانه و تبدیل دیوارهای غیرمجاز به دیوارهای سبز ضمن حفظ منافع عمومی، زمینه ساز افزایش مشارکت شهروندی و ارتقای تاب آوری اجتماعی اکولوژیکی در منطقه شده است. نتیجه گیری پژوهش تاکید دارد که بازتعریف آرای ماده ۱۰۰ از مجازات صرف به فرصت آفرینی شهرسازانه می تواند به کاهش تخریب فضاهای سبز، افزایش سرانه خدمات شهری و بهبود تعامل میان مدیریت شهری و شهروندان منجر شود.

کلیدواژه ها:

احکام ، جایگزین ، شهرسازی موقت ، تاب آوری اجتماعی ، کمیسیون ماده ۱۰۰ ، منطقه ده شیراز