ارزیابی توان اکولوژیک اراضی کشاورزی پیرامون شهر رشت در برابر گسترش فیزیکی شهر با تاکید بر توسعه پایدار

گسترش بی رویه شهرها در دهه های اخیر یکی از مهمترین چالش های زیست محیطی و برنامه ریزی شهری در ایران محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی توان اکولوژیک اراضی کشاورزی پیرامون شهر رشت و تحلیل اثر گسترش فیزیکی شهر بر پایداری این اراضی انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و رویکرد آن توصیفی-تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، مشاهدات میدانی و مصاحبه با کارشناسان، کشاورزان و شهروندان گردآوری شده و با بهره گیری از تحلیل کیفی و تلفیق یافته ها در چارچوب مفاهیم توان اکولوژیکی و توسعه پایدار شهری مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج نشان داد که خاک های حاصلخیز پیرامون رشت به دلیل توسعه کالبدی، افزایش ارزش زمین و ضعف هماهنگی نهادی با کاهش نفوذپذیری، آلودگی منابع آب و تکه تکه شدن اراضی روبه رو هستند. این فرایند موجب افت تنوع زیستی و کاهش ظرفیت اکولوژیکی منطقه شده است. یافته ها حاکی از آن است که حفظ و احیای این اراضی تنها از طریق مدیریت یکپارچه، فضایی، کنترل مرز رشد شهری، اصلاح الگوهای آبیاری و کوددهی و مشارکت فعال کشاورزان در تصمیم گیری های محلی امکان پذیر است. در نهایت پژوهش بر ضرورت تدوین سیاست های طبیعت مبنا و تقویت حکمرانی بین نهادی برای پایداری اکولوژیکی اراضی پیرامون شهر رشت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

توان اکولوژیک ، گسترش شهری ، اراضی کشاورزی ، پایداری زیست محیطی ، رشت ، برنامه ریزی فضایی