ارزیابی نظام مند، کارایی ایمنی و کیفیت خدمات در شبکه های حرکتی با چارچوب تحلیلی مبتنی بر HCM

محورهای شریانی شهری به عنوان عناصر بنیادین شبکه های حمل و نقل، سطحی نقش تعیین کننده ای در جابه جایی روزانه کاربران سواره و پیاده ایفا می کنند. افزایش مستمر تقاضای سفر به ویژه در ساعات اوج موجب بروز چالش های جدی در زمینه کارایی، عملکرد ایمنی ترافیکی و کیفیت خدمات رسانی در این شبکه ها شده است. در این راسته پژوهش حاضر با هدف ارائه یک چارچوب تحلیلی جامع و یکپارچه به سنجش همزمان، کارایی ایمنی و کیفیت خدمات در شبکه های حرکتی شهری می پردازد و از رویکردی داده محور مبتنی بر استانداردهای مهندسی ترافیک و دستورالعمل های Highway Capacity Manual (HCM) بهره می گیرد. در این مطالعه داده های میدانی شامل شمارش حجم ترافیک در ساعات اوج، ویژگی های هندسی، ترکیب جریان وسایل نقلیه و مشاهدات مستقیم از وضعیت زیرساخت های پیاده محور جمع آوری شد. عملکرد ترافیکی اجزای مختلف شبکه با استفاده از شاخص هایی نظیر نسبت حجم به ظرفیت (V/C)، میزان تاخیر و سطح سرویس (LOS) مورد ارزیابی قرار گرفت. به طور همزمان کیفیت خدمات رسانی و ایمنی عابران پیاده با تکیه بر شاخص سطح سرویس پیاده (P-LOS) و با در نظر گرفتن متغیرهایی همچون تراکم عابر، عرض موثر پیاده روها و شرایط عبور عابرین تحلیل شد. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که در برخی بخش های بحرانی شبکه، به ویژه در دوره های اوج عصرگاهی عملکرد ترافیکی به سطوح نامطلوب LOS E و F تنزل یافته است که عمدتا ناشی از عدم تناسب ظرفیت موجود با حجم تقاضای ترافیک و تداخلات عملکردی در شبکه می باشد. از سوی دیگر، محدودیت های کالبدی پیاده روها و ناکارآمدی تسهیلات عبور عابر، کاهش قابل توجهی در کیفیت خدمات و ایمنی پیاده محور ایجاد کرده است. در نهایت بر اساس یافته ها مجموعه ای از راهکارهای مدیریتی و عملیاتی در افق های زمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت پیشنهاد می شود که می تواند به ارتقای پایداری، کارایی و ایمنی شبکه های حرکتی شهری منجر شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل ترافیکی ، سطح سرویس LOS ، بلوار دشتی ، پیاده محور ، HCM ، ظرفیت ، دوربرگردان