دیالکتیک معماری و گردشگری بازآفرینی هویت در شهرهای معاصر

در عصر حاضر، شهرها در رقابتی فشرده برای بازتعریف و تثبیت هویت بصری و معنایی خود در بازار جهانی گردشگری قرار دارند. این تقلا معماری را به عنوان کالبد فیزیکی و گردشگری را به عنوان ابزار تجربه در یک رابطه دیالکتیک و چالش برانگیز قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل این همنشینی به بررسی این پرسش کلیدی می پردازد که چگونه می توان از ظرفیت های گردشگری برای احیای هویت شهری استفاده کرد بدون آنکه اصالت (مکان) قربانی (کالایی شدن فضا) گردد. این مقاله با بهره گیری از رویکرد پدیدارشناسی (مکان) و با روش تحقیق تحلیلی-توصیفی، الگوهای مواجهه با میراث معماری را در مقیاس های مختلف نقد می کند. در حالی که بسیاری از شهرهای معاصر تحت تاثیر جهانی شدن به سمت نمایشی شدن و دیزنی سازی (Disneyfication) پیش می روند، مطالعه حاضر نشان می دهد که شکاف ایجاد شده میان زیست روزمره ساکنان و انتظارات بصری گردشگران تهدیدی جدی برای حافظه جمعی است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که معماری موفق در این حوزه از زمینه گرایی انتقادی تبعیت کرده و فراتر از یک ابژه توریستی به عنوان بستری برای تداوم (فرهنگی) عمل می کند. در واقع، گردشگری زمانی به ابزاری برای بازآفرینی هویت بدل می شود که با اتکا به سرمایه های نمادین و ارزش های کالبدی به جای مسخ، مکان به بازخوانی آن بپردازد. در نهایت، مقاله با تبیین چارچوبی برای سیاست گذاری های کلان پیشنهاد می کند که راهبرد هم افزایی معماری و گردشگری باید بر محور (پایداری تجربه محور) استوار باشد تا ضمن حفظ اصالت ساختار، امکان رشد پویا و هویتمند فضاهای شهری فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

هویت شهری ، معماری زمینه گرا ، گردشگری تجربه محور ، بازآفرینی شهری ، پدیدارشناسی مکان ، کالایی شدن فضا