انرژیهای تجدیدپذیر در معماری معاصر:ایران پتانسیلها، چالشها و راهبردهای اقلیم محور

بیان مسئله رشد فزاینده مصرف انرژی در ایران و وابستگی گسترده به سوختهای فسیلی بخش ساختمان را به یکی از مهمترین عوامل افزایش انتشار کربن و فشار بر زیرساختهای انرژی تبدیل کرده است. با وجود ظرفیت بالای منابع تجدیدپذیر، بهره گیری از آنها در طراحی و ساخت و ساز محدود باقی مانده و در میان بسیاری از معماران و دانشجویان این فناوری ها همچنان به صورت الحاقات غیرهمسو با زیبایی شناسی تلقی می شوند. هدف پژوهش معرفی و تبیین نقش انرژیهای تجدیدپذیر در معماری معاصر و بررسی قابلیت های کاربردی آنها در طراحی ساختمان در اقلیم ایران است. روش شناسی پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه مرور منابع علمی معتبر انواع انرژیهای تجدیدپذیر را از منظر معماری بررسی می کند. همچنین ظرفیت ها و چالش های بهره گیری از این فناوری ها در اقلیم های چهارگانه ایران تحلیل شده و راهبردهای متناسب با هر اقلیم معرفی می شود. یافته ها: یافته های تحقیق نشان می دهد که ادغام انرژی های نو نیازمند تغییر پارادایم از الحاق مکانیکی به تلفیق فرمال است و ادغام طراحی اقلیمی با فناوری های انرژی تجدیدپذیر می تواند نقش موثری در کاهش مصرف انرژی، ارتقای عملکرد زیست محیطی ساختمان ها و دستیابی به معماری پایدار در ایران ایفا کند. نتیجه گیری بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر در معماری تنها به استفاده از تجهیزات تولید انرژی محدود نمی شود بلکه بخشی از فرآیند طراحی معماری و پاسخگویی ساختمان به شرایط اقلیمی محسوب می شود. بررسی اقلیم های چهارگانه ایران نشان داد که هر منطقه ظرفیت متفاوتی برای بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر دارد و انتخاب فناوری مناسب باید متناسب با ویژگی های محیطی صورت گیرد. از این رو آینده معماری در ایران در گرو تلفیق دانش بومی طراحی اقلیمی و فناوری های نوین انرژی است رویکردی که می تواند ساختمان را از یک مصرف کننده انرژی به یک سامانه فعال و تولیدکننده انرژی تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

معماری پایدار ، انرژیهای تجدیدپذیر ، طراحی اقلیمی ، اقلیم های چهارگانه ایران