تحلیل نقش مهندسی ارزش در کاهش کربن تجسم یافته و بهینه سازی چرخه عمر ساختمان در معماری معاصر ایران

افزایش بحران اقلیمی و سهم بالای صنعت ساختمان در انتشار گازهای گلخانه ای ضرورت بازنگری در فرآیند طراحی و ساخت را آشکار ساخته است. در این میان مفاهیمی چون کربن تجسم یافته و ارزیابی چرخه عمر (LCA) به شاخص های اصلی سنجش پایداری ساختمان تبدیل شده اند؛ زیرا بخش عمده ردپای کربنی بنا در مراحل تولید مصالح، اجرا و پایان عمر شکل می گیرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی نقش مهندسی ارزش را در کاهش کربن تجسم یافته و بهینه سازی چرخه عمر ساختمان در معماری معاصر ایران بررسی می کند. چارچوب پژوهش مبتنی بر تحلیل اسناد، مطالعات تطبیقی، داده های LCA و معیارهای ارزیابی پایداری نظیر LEED و BREEAM است. همچنین شاخص هایی چون انرژی نهفته، کربن تجسم یافته، دوام مصالح، قابلیت بازیافت و هزینه چرخه عمر در تحلیل چندمعیاره ساختمان ها ارزیابی شده اند. یافته ها نشان می دهد که مداخله مهندسی ارزش در مراحل اولیه طراحی از طریق بهینه سازی انتخاب مصالح، کاهش مصرف منابع پرکربن، افزایش عمر مفید اجزا و کاهش ضایعات اجرایی می تواند به کاهش معنادار بار زیست محیطی ساختمان منجر شود. نتایج همچنین بیانگر آن است که در بسیاری از پروژه های ساخت و ساز معاصر ایران غلبه نگاه کوتاه مدت اقتصادی و فقدان رویکرد یکپارچه چرخه محور موجب افزایش هزینه های پنهان و تشدید ردپای کربنی شده است. پژوهش تاکید می کند که بازتعریف مهندسی ارزش در چارچوب معماری پایدار و اقتصاد چرخشی می تواند آن را به راهبردی موثر در توسعه ساختمان های کم کربن و تحقق اهداف Building Net Zero در ایران تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

مهندسی ارزش ، کربن تجسم یافته ، چرخه عمر ساختمان ، معماری پایدار ، ساختمان کم کربن ، معماری معاصر ایران