از دانش ساخت تا تکنیک های نوین ساخت بومی در معماری جنوب شرق ایران

معماری جنوب شرق ایران به ویژه استان سیستان و بلوچستان دارای پیشینه ای چند هزار ساله و سازگار با شرایط اقلیمی ویژه است. با این حال توسعه طرح های معماری نوین اغلب هویت بومی منطقه را نادیده گرفته و موجب افزایش مصرف انرژی و فاصله گرفتن از شرایط اقلیمی شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی تلاش می کند عناصر کلیدی معماری بومی استان سیستان و بلوچستان (مصالح محلی، فرم های سنتی، تکنیک های تهویه طبیعی و ارزش های فرهنگی را) شناسایی نموده و امکان تلفیق آن ها با فناوری های نوین ساختمانی را بررسی کند. یافته ها نشان می دهد که معماری بومی منطقه از مصالح سازگار با اقلیم (خشت و گل محلی) و سامانه های طبیعی تهویه (کولک، سورک و گنبدهای باریک) استفاده می کند در حالی که معماری نوین غالبا بر بتن، فولاد و سیستم های مکانیکی متکی است. مقایسه تطبیقی نشان می دهد ادغام الگوهای سنتی اقلیمی با طرح های نوین می تواند معماری پایدار و هویتمندی را پدید آورد. نتایج تحقیق گویای آن است که بهره گیری از عناصر بومی همراه با مصالح و تکنیک های مدرن در طرح های جدید، ضمن حفظ هویت فرهنگی منجر به کاهش مصرف انرژی و بهبود آسایش اقلیمی می شود. در پایان راهکارهای کاربردی برای معماران و برنامه ریزان جهت به کارگیری دانش بومی در معماری معاصر ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، معماری اقلیمی ، معماری پایدار ، تکنولوژی ساختمان ، سیستان و بلوچستان ، هویت معماری