نقش کشاورزی شهری در ارتقای معماری پایدار و تاب آوری شهرهای آینده

رشد شتابان جمعیت شهری و محدودیت منابع تجدیدپذیر بازتعریف رابطه میان محیط ساخته شده و طبیعت را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل کتاب سنجی روندهای جهانی در حوزه ادغام کشاورزی شهری در معماری پایدار و طراحی زیست اقلیمی در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل داده های ۲۲۶ مستند علمی استخراج شده از پایگاه Web of Science با استفاده از نرم افزار VOSviewer است. یافته ها نشان داد که ساختار مفهومی این حوزه حول ۵ خوشه اصلی شامل چالش های اقلیمی و تاب آوری، فناوری های سبز و معماری کم انرژی، «اقتصاد چرخه ای»، حکمرانی شهری و عدالت اجتماعی و بازآفرینی شهری شکل گرفته است. واژگان «پایداری»، «تغییر اقلیم» و «ساختمان سبز» به عنوان عناصر هسته ای نقش ستون فقرات شبکه دانش را ایفا می کنند. همچنین تحلیل شبکه هم نویسندگی و هم استنادی حاکی از وجود هسته های پژوهشی تخصصی و اثرگذار است هرچند پیوندهای همکاری بین المللی هنوز به انسجام و بلوغ کامل نرسیده اند. نتایج نشان می دهد که رویکرد پژوهش ها از نگاه صرفا فنی و کالبدی به سوی دیدگاهی سیستمی و چندبعدی اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تحول یافته است. در نهایت این مطالعه تاکید می کند که کشاورزی شهری نه تنها یک ابزار طراحی بلکه زیرساختی حیاتی برای ارتقای تاب آوری، امنیت غذایی و کاهش ردپای کربنی در شهرهای آینده محسوب می شود و تحقق پتانسیل های آن نیازمند تقویت همکاری های میان رشته ای و مطالعات میدانی بلندمدت است.

کلیدواژه ها:

کشاورزی شهری ، معماری پایدار ، طراحی زیست اقلیمی ، تحلیل کتاب سنجی ، تاب آوری شهری