ساختار دانشی و روندهای پژوهشی ساختمانهای انرژی خالص صفر با تاکید بر تغییرات اقلیمی و تاب آوری شهری

با تشدید پیامدهای تغییر اقلیم و افزایش آسیب پذیری شهرها در برابر مخاطرات زیست محیطی و انرژی ساختمانهای با انرژی صفر خالص (NZEB) به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در گذار به توسعه پایدار و تقویت تاب آوری شهری توجه فزاینده ای را به خود جلب کرده اند. هدف این پژوهش، تحلیل ساختار دانشی و شناسایی روندهای پژوهشی مرتبط با ساختمانهای (NZEB) در پیوند با تغییر اقلیم و تاب آوری شهری از طریق رویکرد کتاب سنجی است. بدین منظور مقالات علمی نمایه شده در پایگاه های معتبر بین المللی استخراج، پالایش و با بهره گیری از ابزارهای تحلیل کتاب سنجی بررسی شدند. نتایج نشان میدهد که تولیدات علمی این حوزه طی سالهای اخیر رشدی شتابان داشته و تمرکز پژوهشها به تدریج از موضوعاتی همچون کاهش مصرف انرژی و بهینه سازی عملکرد ساختمانها به سمت مباحثی نظیر خودکفایی، انرژی، سازگاری اقلیمی و نقش ساختمانها در ارتقای تاب آوری شهری گسترش یافته است. با این حال تحلیل خوشه بندی موضوعی بیانگر غلبه رویکردهای فنی و زیست محیطی بر ادبیات پژوهش و توجه کمتر به ابعاد اجتماعی، اقتصادی، نهادی و حکمرانی شهری است. این عدم توازن نشان دهنده وجود شکافهای پژوهشی معنادار و ضرورت اتخاذ رویکردهای میان رشته ای در مطالعات آینده است. در مجموع، یافته های پژوهش بر اهمیت بازتعریف نقش ساختمانهای با انرژی صفر خالص به عنوان عنصری راهبردی در تقویت تاب آوری شهری و مقابله با تغییر اقلیم تاکید دارد و میتواند مبنایی برای جهت دهی پژوهشها و سیاست گذاریهای آتی در حوزه شهرهای پایدار و کم کربن قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بهینه سازی مصرف انرژی ، ساختمانهای انرژی صفر ، معماری پایدار ، تاب آوری شهری ، اقلیم