مروری نظام مند بر راهبردهای ارتقای ایمنی در برابر حریق در ساختمانهای بلند مسکونی با تاکید بر نظریه معماری تاب آور

رشد فزاینده ساختمانهای بلند مسکونی در شهرهای متراکم در کنار افزایش پیچیدگی و شدت مخاطراتی نظیر آتش سوزی ضرورت بازاندیشی در رویکردهای ایمنی مبتنی بر طراحی معماری را بیش از پیش آشکار ساخته است. ساختمانهای بلند مسکونی به دلیل ارتفاع زیاد تراکم جمعیتی بالا و محدودیتهای تخلیه و دسترسی، از آسیب پذیرترین گونه های ساختمانی در برابر حریق محسوب می شوند. در این میان نظریه معماری تاب آور به عنوان رویکردی میان رشته ای با تاکید بر کاهش آسیب پذیری افزایش ظرفیت سازگاری و تسریع فرآیند بازیابی پس از بحران ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای ایمنی در برابر حریق در این نوع ساختمانها فراهم می آورد. هدف این مقاله ارائه یک مرور نظام مند و تحلیلی بر ادبیات علمی مرتبط با کاربرد اصول معماری تاب آور در بهبود ایمنی حریق ساختمانهای بلند مسکونی است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور نظام مند به تحلیل کیفی مطالعات منتشر شده در پایگاههای علمی معتبر بین المللی پرداخته و مفاهیم، اصول، معیارها و راهبردهای طراحی استخراج شده از نظریه معماری تاب آور را مورد بررسی و طبقه بندی قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بخش قابل توجهی از مطالعات موجود، بر رویکردهای فنی و مقررات محور ایمنی حریق تمرکز دارند و کمتر به ابعاد، عملکردی فضایی و رفتاری ساختمان ها از منظر تاب آوری معماری توجه شده است. بر این اساس معیارهایی نظیر انعطاف پذیری فضایی، افزونگی مسیرهای خروج، استقلال عملکردی سیستم ها و قابلیت سازگاری فضاها به عنوان مولفه های کلیدی طراحی معماری تاب آور در ارتقای ایمنی حریق شناسایی شدند. در نهایت این پژوهش با ارائه چارچوبی، مفهومی زمینه ای برای به کارگیری اصول معماری تاب آور در طراحی ساختمانهای بلند مسکونی ایمن در برابر حریق فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

معماری تاب آور ، ایمنی حریق ، ساختمانهای بلند ، مسکونی ، مرور نظام مند ، طراحی معماری