معماری کم کربن با مصالح نوین از ضایعات صنعتی تا بتنهای ژئوپلیمری

افزایش بحران های زیست محیطی و تغییرات اقلیمی موجب شده است که توجه جهانی به توسعه ی معماری پایدار بیش از هر زمان دیگری جلب شود. در این میان صنعت ساخت و ساز به عنوان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه ای نقشی اساسی در مسیر کاهش انتشار کربن دارد. این مقاله مروری با تمرکز بر دو دسته از مصالح نوین - مصالح ضایعات پایه و بتن های ژئوپلیمری به بررسی، کاربرد، مزایا و چالش های این مواد در توسعه ی معماری و شهرسازی پایدار می پردازد. هدف از پژوهش حاضر ارائه ی یک دیدگاه جامع درباره ی جایگزینی مصالح پرکربن سنتی با گزینه های کم کربن است که بتوانند ضمن حفظ عملکرد فنی و دوام، ردپای زیست محیطی پروژه های معماری را کاهش دهند. مرور منابع نشان می دهد که جایگزینی جزئی یا کامل سیمان پرتلند با مواد ضایعاتی مانند خاکستر بادی، سرباره ی فولاد و خاکستر پوسته ی برنج می تواند تا ۸۰ درصد از انتشار CO۲ در فرآیند تولید را بکاهد. همچنین فناوری ژئوپلیمری سازی به عنوان یکی از روش های کارآمد برای تبدیل پسماندهای صنعتی به مصالح با دوام بالا معرفی شده است. از دیدگاه معماری این مصالح ضمن کاهش انرژی نهفته و افزایش عملکرد حرارتی قابلیت های تازه ای در طراحی سازه ها، پوسته های سبک و فضاهای کم مصرف ایجاد می کنند. در پایان مقاله بر لزوم تدوین استانداردهای ملی، آموزش تخصصی و سیاست گذاری حمایتی برای تسهیل به کارگیری گسترده ی این مصالح تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مصالح پایدار ، بتن ژئوپلیمری ، مصالح ضایعات پایه ، معماری کم کربن ، توسعه پایدار ، اقتصاد چرخه ای