بررسی نقش معماری میان افزا در توسعه گردشگری پایدار و کاهش اغتشاش بصری نمونه موردی بافت پیرامون حرم رضوی

بافت پیرامون حرم مطهر رضوی به عنوان یکی از مهمترین کانون های مذهبی و گردشگری جهان طی دهه های اخیر با چالش های پیچیده ای ناشی از طرح های توسعه شهری مقیاس بزرگ مواجه بوده است. این طرح ها منجر به پیامدهای منفی اجتماعی-اقتصادی جابجایی ساکنان بومی، از بین رفتن هویت تاریخی و بروز اغتشاش بصری شدید شده اند. این پژوهش با انگیزه ارائه یک پارادایم جایگزین برای بازآفرینی پایدار این بافت ارزشمند به بررسی نقش معماری میان افزا به عنوان راهکاری برای التیام کالبدی، تقویت گردشگری پایدار و ایجاد انسجام بصری در این محدوده می پردازد. این تحقیق با رویکردی کیفی و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. گردآوری داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای گسترده شامل اسناد علمی-پژوهشی، طرح های شهری و گزارش های مرتبط صورت گرفته و سپس با تحلیل محتوای کیفی مبانی نظری و چارچوب مفهومی پژوهش تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که رویکردهای بازسازی کلان مقیاس در بافت پیرامون حرم به دلیل نادیده گرفتن ابعاد اجتماعی، فرهنگی، زیبایی شناختی شکست خورده اند. در مقابل معماری میان افزا که بر مداخلات کوچک مقیاس حساس به زمینه و یکپارچه با بافت موجود تاکید دارد، می تواند به طور همزمان به پایداری اقتصادی از طریق رونق کسب و کارهای محلی، پایداری اجتماعی با حفظ ساکنان و تقویت حس مکان و کاهش اغتشاش بصری از طریق طراحی هماهنگ و منسجم کمک کند. این پژوهش یک چارچوب تحلیلی چندمعیاره برای ارزیابی و هدایت پروژه های میان افزا در این بافت ارائه می دهد که می تواند به عنوان یک ابزار سیاستی برای مدیران شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری میان افزا ، گردشگری پایدار ، اغتشاش بصری ، بازآفرینی شهری ، بافت تاریخی ، حرم مطهر رضوی