طراحی فضای درمانی با در نظر گرفتن نیازهای جسمی و حسی افراد مبتلا به اوتیسم

اختلال طیف اوتیسم (ASD) یکی از اختلالات عصبی رشدی است که با مشکلات ارتباط، اجتماعی، الگوهای رفتاری تکراری و حساسیت های شدید حسی شناخته می شود. در دهه های اخیر شیوع این اختلال به طور قابل توجهی افزایش یافته است و این امر ضرورت توجه به نیازهای خاص افراد مبتلا و به ویژه کودکان را دو چندان می کند. مطالعات نشان می دهد که بسیاری از این کودکان به دلیل حساسیت های حسی نسبت به نور، صدا و شرایط محیطی در فضاهای آموزشی و درمانی دچار اضطراب، استرس و کاهش کیفیت یادگیری می شوند. از این رو طراحی محیط های متناسب با ویژگی های جسمی و حسی آن ها می تواند در بهبود تعاملات اجتماعی، کاهش اضطراب و ارتقای روند درمان نقش اساسی ایفا کند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل نیازهای جسمی و حسی افراد مبتلا به اوتیسم و بررسی راهکارهای طراحی معماری در فضاهای درمانی انجام می شود. در این تحقیق بر استفاده از اصول روانشناسی حسی، رویکرد چندحسی و بهره گیری از فناوری های نوین مانند سیستم های هوشمند کنترل محیط و واقعیت مجازی تاکید شده است. مرور پیشینه پژوهش ها نشان می دهد که ویژگی هایی همچون پیش بینی پذیری فضا، سازماندهی فضایی، روشنایی ملایم و طبیعی، آکوستیک کنترل شده، رنگ ها و بافت های آرامش بخش و همچنین تعادل میان فضاهای خصوصی و اجتماعی می تواند به طور مستقیم در بهبود کیفیت زندگی و روند درمان کودکان موثر باشد. مطالعه موردی این تحقیق در شهر کاشان انتخاب شده است و با طرح سوالات و فرضیه های مرتبط، تاثیر طراحی فضاهای درمانی بر بهبود رفتار، افزایش تعاملات اجتماعی و کاهش اضطراب کودکان مبتلا به اوتیسم بررسی خواهد شد. نتایج می تواند به معماران و طراحان کمک کند تا محیط هایی حمایتی تر و کارآمدتر برای این گروه خاص از کاربران فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

اختلال اوتیسم ، نیازهای حسی ، طراحی محیط های درمانی ، روانشناسی حسی ، تعاملات اجتماعی ، فناوری های نوین