تحلیلی بر نقش باز کاربست میراث صنعتی در ارتقای کیفیت زندگی با تاکید بر استراتژی سلامت محور

باز کاربست میراث صنعتی به عنوان راهبردی موثر برای حفظ هویت شهری و احیای فضاهای متروکه ظرفیت بالایی در ارتقای کیفیت زندگی از طریق رویکرد سلامت محور دارد. با وجود این، پتانسیل فقدان چارچوبی منسجم برای شناسایی و اولویت بندی مولفه های کلیدی چالشی مهم در مسیر تحقق آن محسوب می شود. این پژوهش با هدف شناسایی مولفه ها و زیر مولفه های اصلی، تعیین اهمیت نسبی آنها و ارائه چارچوبی وزندار جهت هدایت تصمیم گیری در باز کاربست سلامت محور انجام شد. روش تحقیق به صورت ترکیبی (کیفی-کمی) بوده است. در بخش کیفی، با تحلیل محتوای نظام مند ادبیات، شش مولفه اصلی شامل پایداری و زیست پذیری شهری، سلامت روانی، ایمنی و سلامت فیزیکی، کیفیت محیطی، اجتماعی فرهنگی و عملکردی و دسترسی همراه با زیر مولفه های مرتبط استخراج شد. در بخش کمی از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار Expert Choice برای انجام مقایسه های زوجی استفاده شد. داده ها از طریق نظر ۶ خبره در حوزه های معماری، شهرسازی، میراث فرهنگی و سلامت شهری گردآوری و وزن نسبی مولفه ها و زیر مولفه ها محاسبه گردید (نرخ ناسازگاری ۲....). نتایج نشان داد پایداری و زیست پذیری شهری با وزن ۲۶۶ بالاترین اولویت را دارد. پس از آن سلامت روانی و رفاه ذهنی (۲۰۲) و ایمنی و سلامت فیزیکی (۱۸۸) قرار گرفتند. در سطح زیر مولفه ها مدیریت پسماند و بازیافت (۰.۰۹۹)، کاهش ردپای کربنی (۰.۰۹۰) و مصرف بهینه انرژی و منابع (۰.۰۸۷) در مجموع حدود نیمی از وزن کل را به خود اختصاص دادند که بیانگر اهمیت بالای ابعاد زیست محیطی و انسانی در این رویکرد است. چارچوب حاصل، با تاکید بر پایداری و سلامت روانی می تواند مبنای تخصیص بهینه منابع مانند اختصاص ۵۰٪ بودجه به زیر مولفه های برتر و ارزیابی پروژه ها بر اساس امتیاز وزنی قرار گیرد. پیشنهاد می شود کاربست این مدل در پروژه های واقعی بررسی شود. هرچند محدودیت هایی مانند تعداد اندک خبرگان و نبود آزمون میدانی وجود دارد، نتایج می تواند در توسعه شهرهای سالم تر و زیست پذیرتر از طریق باز کاربست میراث صنعتی نقش آفرین باشد.

کلیدواژه ها:

باز کاربست میراث صنعتی ، سلامت محور ، کیفیت زندگی ، پایداری شهری