از بیومورفسیس تا بایومیمتیک در مسیر معماری پایدار

این مقاله به بررسی تحول مفهوم تقلید الگوبرداری در معماری می پردازد؛ از تقلید صرف فرم های طبیعی تا الگوبرداری از فرایندها و عملکردهای طبیعت در بستر بحران های اکولوژیکی و اجتماعی معاصر. با استفاده از یک روش شناسی کیفی و میان رشته ای شامل مرور ادبیات و تحلیل انتقادی پروژه های معماری معاصر، نقاط کلیدی برای دستیابی به نوعی الگوبرداری تامل برانگیز و زمینه مند در طراحی معماری شناسایی می شود. دیدگاهی که در این مقاله مطرح می گردد چشم اندازهایی تازه برای رسیدن به معماری پایدار و باززاینده فراهم می آورد؛ رویکردی که از چارچوب های صرفا زیباشناختی فراتر می رود و بهره وری سیستم های طبیعی را در قالب راه حل های معمارانه ادغام می سازد. نوشتار حاضر راهبردهایی در معماری پیشنهاد می دهد که از فرایندهای طبیعی الهام می گیرند از جمله طراحی بیومورفسیس، مشارکتی و نیز دیدگاه های بوم شناختی اجتماعی و فمینیستی. سپس به تاثیر فناوری های نوین در گسترش معماری بایونیک پرداخته و نشان می دهد چگونه این فناوری ها می توانند در بهره برداری کارآمد از منطق طبیعت برای خلق معماری پایدار نقش آفرینی کنند. در این چارچوب استفاده از فناوری های دیجیتال و مفاهیم بایونیک به عنوان ابزاری نوآورانه در راستای طراحی های میان رشته ای مطرح می شود؛ طراحی هایی که در پی تحولی اجتماعی بوم شناختی بوده و چالش های زیست محیطی و اجتماعی را با فرم های ساختاری باززاینده مورد توجه قرار می دهند. همچنین بر اهمیت چشم اندازهای فراگیر و چندلایه برای تقویت معماری پایدار تاکید شده است؛ معماری ای که صرفا بازنمایی سطحی طبیعت نبوده بلکه منطق عملکردی آن را در فرایند طراحی لحاظ می کند. در نهایت، مقاله بر ضرورت الگوبرداری انتقادی و تامل برانگیز از طبیعت تاکید دارد؛ الگوبرداری ای که تحلیل و بهره گیری از اصول حاکم بر طبیعت را به مثابه ابزاری خلاقانه برای مواجهه با بحران های جهانی معماری پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

بایومیمتیک ، بیومورفسیس ، معماری باززاینده ، تقلید بازتابی ، معماری پایدار