مهندسی معماری در خدمت بازآفرینی پایدار فضاهای شهری فرسوده

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری\nزمینه و هدف: فضاهای نظارتی و کنترلی در شهرداری ها به عنوان یکی از حساس ترین و راهبردی ترین فضاهای عملکردی نقش مهمی در تامین امنیت، کنترل فرآیندهای سازمانی و حفاظت از اطلاعات و اشخاص دارند. با این حال در بسیاری از شهرداری های کشور طراحی این فضاها فاقد اصول معماری امنیتی بوده و عمدتا به صورت غیر استاندارد و ناکارآمد اجرا شده است. هدف این پژوهش، طراحی و بهینه سازی فضاهای نظارتی و کنترلی در واحدهای حراست شهرداری با رویکرد معماری امنیتی و انسان محور است. روش پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از روش های کیفی و کمی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی میدانی در چند شهرداری منتخب، مصاحبه با کارشناسان حراست و تحلیل محتوای اسناد جمع آوری و تحلیل گردید. همچنین استانداردهای بین المللی مانند CPTED و اصول طراحی دفاع پذیر به عنوان چارچوب نظری مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد که نبود تفکیک عملکردی، طراحی نامناسب سیرکولاسیون، کمبود دید و تسلط فضایی و ضعف در زیرساخت های فناوری از مهم ترین موانع ارتقاء عملکرد امنیتی در این فضاهاست. همچنین نقش مشارکت میان معماران و کارشناسان امنیت در طراحی به عنوان عاملی کلیدی برای ارتقاء کارایی و ایمنی فضاها شناسایی شد. نتیجه گیری: در نتیجه طراحی امنیت محور و مشارکتی این فضاها با تاکید بر تفکیک عملکردی، دسترسی کنترل شده و استفاده از مصالح و تجهیزات استاندارد می تواند موجب ارتقاء امنیت فیزیکی و روانی در شهرداری ها شود.

کلیدواژه ها:

طراحی ، امنیتی ، معماری عملکردگرا ، فضاهای نظارتی ، حراست شهرداری ، CPTED ، طراحی مشارکتی