بررسی معماری بناهای خاکی خرانق یزد

استان یزد یکی از کهن ترین مناطق کشور محسوب می شود که بخش وسیعی از خاک این استان را بافت قدیمی و آثار تاریخی ارزشمند و شگفت انگیزی تشکیل داده است. بناهای باشکوه و فوق العاده ای همچون مدرسه ی ضیائیه، زندان، اسکندر، آب انبار رستم، گیو، بقعه ی دوازده امام و... از جمله مشهورترین عمارات برجای مانده از دورانی به پیشینگی تاریخ به شمار می آیند. روستای خرانق یزد نیز همانند بسیاری از نواحی استان یزد بناها و آثار تاریخی ارزشمندی را در خود جای داده است که می توان به قلعه، حمام، کاروانسرا، آب انبار، پل، بقعه ی مشهدک، مزار بابا خادم و مسجد جامع خرانق اشاره کرد. قلعه شهرها یا قلعه روستاها نمونه ای از معماری های بومی هستند که در نقاط مختلف ایران گسترده شده اند. خرانق در دل کویر مرکزی ایران نه تنها به دلیل جاذبه های تاریخی و طبیعی بلکه به خاطر تاریخ کهن معماری بناهای خاکی اش در میان کویر خشک و سوزان مورد توجه است. بناهای خاکی خرانق فراتر از یک سرپناه، گویای فرهنگ، باورها و دانش سنتی مردمان این سرزمین است که چگونه توانسته اند با حداقل امکانات و حداکثر تدبیر زندگی را در یکی از چالش برانگیزترین محیط های زیستی ممکن ساخته و تداوم بخشند. در این مقاله به بررسی معماری قسمت های مختلف خرانق یزد از جمله مسجد جامع خرانق، قلعه خرانق، کاروانسرای خرانق و... و مقایسه معماری خرانق با معماری های حال حاضر پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

خرانق یزد ، معماری اقلیم گرم و خشک