امکان سنجی احداث زهکش زیرزمینی با استفاده از مدل مادفلو مطالعه موردی منطقه فرخ آباد دشت دهلران

توسعه روز افزون جمعیت و افزایش پساب های کنترل نشده شهری از یک طرف و همچنین نیاز مبرم به آبیاری جهت تامین غذایی این جمعیت باعث شده است که مقدار زیادی از آب به طرق مختلف به آب های زیرزمینی بپیوندد و در نتیجه آن در بیشتر موارد ماندابی شدن و زه دار شدن اراضی را به دنبال دارد که اصلاح آن خصوصا در محل آبخوان ها برای رسیدن به منافع اقتصادی و اجتماعی مهم و ضروری است. منطقه فرخ آباد در حدود ۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان دهلران در استان ایلام واقع شده است. بالا بودن سطح آب زیرزمینی در این منطقه و حوالی آن باعث بروز مشکلاتی از قبیل تخریب خانه ها و غیر قابل کشت شدن اراضی منطقه شده به طوری که تعداد زیادی از اهالی از منطقه کوچ کرده اند. هدف از مطالعه حاضر امکان سنجی اجرای زهکش با استفاده از تحلیل عددی و استفاده از مدل MODFLOW در قالب نرم افزار GMS می باشد. برای این منظور ابتدا مدل مفهومی از آبخوان که تصویر ساده شده ای از شرایط واقعی و خلاصه ای از ویژگی های هیدروژئولوژیکی منطقه را به صورت توصیفی و گرافیکی به عنوان ویژگی اصلی آبخوان بیان می کند، در این نرم افزار تعریف گردید و پس از واسنجی و اعتبارسنجی مدل در حالت ماندگار و غیرماندگار سناریوی احداث زهکش جهت کاهش تراز آب زیرزمینی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج کمی مدل عددی نشان داد که استفاده از زهکش زیرزمینی در حد ۱/۵۳ متر امکان کاهش تراز آب زیرزمینی را در منطقه فرخ آباد ایجاد می کند و در کل منطقه تاثیر ناچیزی دارد که یکی از دلایل اصلی آن بافت سنگین خاک منطقه می باشد و در کل می توان نتیجه گرفت راهکارهایی همچون مدیریت تلفیقی آب سطحی و زیرزمینی می تواند این مشکل را در حد قابل قبولی برطرف سازد.

کلیدواژه ها:

زه دار شدن ، آبخوان ، زهکش زیرزمینی ، منطقه فرخ آباد ، مدل MODFLOW ، نرم افزار GMS