مروری سیستماتیک بر مدل سازی اطلاعات ساختمان و قراردادهای هوشمند در مدیریت ساخت

با پیچیده تر شدن پروژه های عمرانی و افزایش نیاز به شفافیت، دقت و بهره وری، استفاده از فناوری های نوین در مدیریت ساخت به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) به عنوان ابزاری برای هماهنگی، تصمیم گیری و بهینه سازی منابع و قراردادهای هوشمند مبتنی بر فناوری بلاک چین به عنوان راهکاری برای خودکارسازی و شفاف سازی فرآیندهای قراردادی در سال های اخیر توجه پژوهشگران و فعالان صنعت ساخت و ساز را به خود جلب کرده اند. این پژوهش یک مرور سیستماتیک بر ۶۳ مقاله علمی شامل ۴۱ مقاله بین المللی و ۲۲ مقاله فارسی منتشر شده در بازه ۲۰۱۶ تا ۱۴۰۴ را ارائه می دهد که به بررسی تعامل و هم افزایی BIM و قراردادهای هوشمند در مدیریت ساخت پرداخته اند. مطالعه حاضر با بهره گیری از رویکرد PRISMA فرایند جست وجو، انتخاب و تحلیل مقالات را به صورت ساختارمند انجام داده و ضمن شناسایی روندهای پژوهشی، مزایا و چالش های این فناوری ها، خلاهای تحقیقاتی موجود را نیز مشخص کرده است. نتایج نشان می دهد که تلفیق BIM و قراردادهای هوشمند می تواند موجب کاهش خطاهای اجرایی، افزایش شفافیت مالی، تسریع در پرداخت ها، بهبود کنترل زمان و هزینه و کاهش اختلافات حقوقی در پروژه های عمرانی شود. با این حال چالش هایی همچون نبود زیرساخت مناسب، عدم تطابق چارچوب های حقوقی با فناوری های نوین و کمبود آموزش های تخصصی نیز مانع بهره برداری موثر از این قابلیت ها هستند. در نهایت این مطالعه با شناسایی خلاهای تحقیقاتی همچون نبود چارچوب های یکپارچه، ضعف در مطالعات موردی بومی سازی شده و نیاز به ارزیابی های تجربی گسترده مسیرهای پژوهشی آینده را ترسیم می کند و زمینه ساز توسعه دانش و کاربردهای عملی BIM و قراردادهای هوشمند در مدیریت ساخت خواهد بود.

کلیدواژه ها:

مدل سازی اطلاعات ساختمان ، قراردادهای هوشمند ، مدیریت ساخت ، مدیریت پروژه