شتاب بخشی به نوسازی بافتهای فرسوده و مقاوم سازی لرزه ای ساختمانهای ناپایدار در پروژه های عمرانی (راهکار اجرایی حل مسئله مناطق محروم با رویکرد مشارکت مردمی

امروزه در بافتهای فرسوده نگاه ویژه و نخستین، هدف حفظ جان ساکنین این بافتها در برابر زلزله است. ایجاد فضاهای شهری مناسب، ایجاد پاتوقهای شهری، تعریض معابر و دیگر اقدامات کالبدی در اولویت بعدی قرار دارند لیکن اولین و مهمترین اولویت ضروری در این بافتها شتاب بخشی به نوسازی و مقاوم سازی لرزه ای ساختمانهای ناپایدار است. چنانچه در ساخت و سازها مقررات ملی و کنترل ساختمان رعایت گردد حتی در زلزله های با ریشتر بالا میزان تخریب و همچنین مرگ انسانها به شدت کاهش می یابد، از این رو تنها جریانی که میتواند در نوسازی بافتهای فرسوده در مناطق محروم موثر باشد مردمی سازی و مشارکت ساکنان و مالکان با سرمایه گذاران و سازندگان و انبوه سازان در پروژه های عمرانی است. با استفاده از رویکرد همگرایی شهری و مشارکت مردمی از ظرفیت تخصص و توانمندی گروه های جهادی داوطلب و ایثارگر برای نوسازی و مقاوم سازی ساختمانهای ناپایدار و ایجاد پیوند و حلقه اتصال و همبستگی اجتماعی ساکنان مناطق محروم با مسئولان به شکل چهره به چهره ضمن آگاهی از ضرورت شتاب بخشی به نوسازی بناهای فرسوده آمادگی لازم جهت مشارکت با سازندگان و توسعه گران را پیدا می کنند. رویکرد مردمی سازی از طریق شناسایی رابطان و کنشگران نوسازی و بهره گیری از پتانسیل های تسهیلگران در سطح محلات، آموزش و اعزام تسهیلگران به مناطق محروم، آگاهی رسانی و اعتمادسازی توسط تسهیلگران در محلات، ایجاد شبکه همکاری میان دخیلان نوسازی و پایش و رصد برنامه نوسازی در مناطق محروم از طریق ستادهای بازآفرینی، از جمله راهکارهای اولیه در زمینه شتاب بخشی به برنامه های نوسازی و مقاوم سازی بافتهای فرسوده و ناپایدار به شمار می آید. اعمال بسته های تشویقی شهرسازانه توسط شهرداری ها، جبران تخفیفات شهرداری ها توسط دولت، کاهش زمان صدور پروانه ساختمانی، بهره مندی از کلیه امتیازات و مشوق های پیش بینی شده در قانون جهش تولید مسکن، تخصیص به موقع تسهیلات ارزان قیمت بر اساس پیشرفت فیزیکی پروژه های عمرانی، مطالبه گری و مشارکت مردمی در پروژه ها و استفاده از فناوری های نوین در ساخت و سازها از راهکارهای اجرایی شتاب بخشی به امر نوسازی و مقاوم سازی لرزه ای واحدهای مسکونی در این بافت ها هستند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ایمن سازی، نوسازی و مقاوم سازی سقف های لرزان در پروژه های عمرانی مناطق محروم جزو الزامات ضروری در سیاست های نوسازی و نهضت ملی مسکن هستند. تسهیل سرمایه گذاری و ایجاد نظام انگیزشی مناسب، ساکنان، مالکان و مستغلات و بخش عمومی، دولتی و خصوصی، انتظام بخشی نهادی و سازمانی در تامین و تولید مسکن، ظرفیت سازی و توانمند سازی کنشگران، بهبود کیفیت سکونت و مسکن فقرا، شفاف سازی فرآیندها و ایجاد نظام یکپارچه پایش و ارزیابی از جمله پیشنهادات راهبردی برای حل مسئله محرومیت و تحقق نوسازی و مقاوم سازی بافتهای فرسوده و ناپایدار در پروژه های عمرانی مطرح شده است.

کلیدواژه ها:

نوسازی بافت فرسوده ، مقاوم سازی ، حل مسئله محرومیت زدایی ، مشارکت مردمی