تاثیر نظام سرمایه داری بر معماری معاصر: ایران مطالعه موردی شهر جدید پرند رباط کریم (دهه ۷۰ ه ش)

طی دهه های اخیر شهرسازی و معماری ایران تحت تاثیر نظام سرمایه داری افزونه محور قرار گرفته است. سرمایه داری به مفهوم امروزی خود با انقلاب صنعتی همراه شده است نظامی که سه ویژگی اساسی رقابت، کامل آزادی انتخاب و مصرف را شامل می شود. گردش سرمایه و انباشت سرمایه یکی از مهم ترین و اصلی ترین ویژگی های نظام سرمایه داری است. در شهرهای ایران معماری بخصوص در زمینه مسکن با تکیه بر افزونه محور بودن شکل گرفته است و فضاهای شهری بدون توجه به نیاز ساکنین به فضاهای بسته و کنترل ایجاد شده اند. مساله ای که طی این پژوهش مورد ژرف کاوی قرار می گیرد بررسی چیستی تاثیرات نظام سرمایه داری بر فرآیند افول سبک معماری ایران بر تحولات کالبدی فضایی عصر حاضر ایران است. بدین منظور از روش مطالعات اسنادی در مقام گردآوری داده ها و روش تحلیل محتوای کیفی در مقام تحلیل داده ها استفاده شده است. طبق یافته های این پژوهش بسیاری از مسائل مرتبط با افول سبک معماری در ایران کاهش نقش دولت در تولید مسکن، رشد سوداگری زمین و پروژه های سرمایه محور باعث شده اند معماری تابع بازار و سود سرمایه گذار شود. این مقاله با بررسی پروژه های مسکونی شهر جدید پرند تاثیر سرمایه داری بر فرم، عملکرد و کیفیت زندگی شهروندان و نقش معمار را تحلیل می کند. نتیجه یافته ها نشان می دهد یکنواختی پلان ها، کاهش فضاهای عمومی، تیپسازی و تمرکز بر سود اقتصادی پیامدهای اصلی معماری سرمایه محور در پرند هستند.

کلیدواژه ها:

سرمایه داری ، معماری معاصر ، پرند ، شهرسازی ، تیپسازی