ارزیابی تاثیر فناوریهای نوین ساخت بر هویت و سیمای شهری بیرجند

هویت و منظر شهری از عناصر اساسی در حفظ رضایت جمعی، کیفیت محیط و توسعه پایدار شهرها به شمار می روند. در واقع باید با ظهور فناوری های نوین ساخت فرصت های جدیدی برای ارتقای کیفیت سیمای شهری فراهم شود، اما آنچه امروزه در اغلب سیماهای شهری ایران مشاهده می کنیم موید این موضوع نیست. این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر فناوری های نوین ساخت بر هویت و منظر شهری بیرجند انجام شده است. روش پژوهش از نوع کتابخانه ای و با اتکا بر مطالعات کتابخانه ای و تحلیل اسنادی انجام گرفته است. یافته ها بیانگر آن است که در به کارگیری فناوری های نوین ساخت بیشترین اولویت باید به همخوانی و هم پیوندی آنها با ساختارهای فرهنگی و هویتی بومی داده شود. در این میان رویکرد معماری زمینه گرا می تواند به عنوان یک چارچوب نظری موثر مسیر تلفیق فناوری با بستر فرهنگی و تاریخی شهر را فراهم سازد که اگرچه فناوری های نوین نقش موثری در ارتقای کیفیت ساخت و تسهیل فرآیندهای طراحی و اجرا دارند اما به تنهایی توان پاسخ گویی به لایه های عمیق فرهنگی اجتماعی و هویتی شهر را ندارند. پیچیدگی های معماری شهری معاصر نشان می دهد که فناوری صرفا ابزار است و نه بنیان شکل دهنده هویت شهر؛ از این رو درک آگاهانه و انتقادی از فناوری در تعامل با هویت تاریخی و فرهنگی هر سرزمین ضرورتی بنیادین به شمار می آید. بر این اساس در شهرهایی همچون بیرجند که ریشه های فرهنگی و تاریخی آن در بافت شهری و معماری سنتی نمود یافته است، استفاده سنجیده و بومی شده از فناوری های نوین می تواند به تداوم هویت شهری و تقویت کیفیت سیمای شهر بینجامد. این امر مستلزم درک هم زمان ابعاد فرهنگی، اجتماعی و زیست محیطی در فرآیند طراحی و ساخت است؛ عاملی که نه تنها در تحلیل پدیده شهری موثر است بلکه در شکل دهی آینده معماری و سیمای شهری نیز نقشی تعیین کننده خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین ، ساخت ، هویت شهری ، سیمای شهری ، معماری زمینه گرا ، بیرجند ، توسعه پایدار