تحلیل الگوهای تعامل مدرسه و محله در قالب فضاهای عمومی مشترک مطالعه تطبیقی نمونه های منتخب در شهرهای بارانی شمال ایران

دهه های اخیر رویکردهای نوین در معماری آموزشی بر بازتعریف نقش مدرسه از یک فضای صرفا آموزشی به یک عنصر فعال در ساختار اجتماعی و شهری تاکید دارند. در این میان تقویت تعامل میان مدرسه و محله از طریق طراحی فضاهای عمومی و نیمه عمومی مشترک به عنوان یکی از راهکارهای موثر در ارتقای کیفیت محیط های آموزشی و افزایش سرمایه اجتماعی مطرح شده است. با این حال در بسیاری از شهرهای ایران به ویژه در بستر اقلیم های بارانی شمال کشور این ارتباط به صورت مطلوب شکل نگرفته و مدارس غالبا به صورت فضاهایی منفصل از بافت شهری طراحی شده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای تعامل میان مدرسه و محله در قالب فضاهای عمومی مشترک و ارائه اصول طراحی قابل انطباق با شهرهای بارانی شمال ایران انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی تطبیقی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و تحلیل نمونه های موردی گردآوری شده اند. در این راسته دو نمونه بین المللی شامل Orestad Gymnasium و Vitra Telefonplan مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که الگوهای تعامل موفق میان مدرسه و محله مبتنی بر شاخص هایی همچون نفوذپذیری فضایی، پیوستگی فضایی، فضاهای بینابینی، چند عملکردی بودن و انعطاف پذیری عملکردی هستند. همچنین نتایج نشان می دهد که ترکیب رویکرد مدرسه به عنوان فضای شهری و یادگیری انعطاف پذیر و غیرسنتی می تواند زمینه ساز طراحی مدارس خلاق و تعامل محور باشد. نهایتا پژوهش تاکید می کند که در بستر اقلیم های بارانی شمال ایران، توجه به فضاهای نیمه باز و سازگار با شرایط اقلیمی نقش مهمی در تحقق تعامل موثر میان مدرسه و محله دارد.

کلیدواژه ها:

مدرسه خلاق ، تعامل مدرسه و محله ، فضاهای عمومی مشترک ، معماری آموزشی ، فضاهای بینابینی ، شهرهای بارانی ، نفوذپذیری فضایی ، طراحی مدرسه