مروری اجمالی بر مفهوم زیبایی و تجلی آن در هنر از منظر فارابی، سهروردی و ابن خلدون

یکی از مفاهیم کلیدی و بنیادین در فلسفه در تمامی ادوار مبحث زیبایی و تجلی آن در ساحت های مختلف هنری، اخلاقی و معرفتی است. این پژوهش که از نوع بنیادی است با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به شیوه ای تطبیقی به بررسی مفهوم هنر و زیبایی از منظر سه تن از برجسته ترین حکمای مسلمان فارابی، ابن خلدون و سهروردی می پردازد. از دیدگاه فارابی، زیبایی، شکوه و زینت در هر موجودی عبارتست از پیدایش وجود برتر آن و به دست آمدن کمال نهایی آن. به این ترتیب زیبایی در نگاه فارابی عبارت است از ظهور تمام استعدادهای هر شیء و رسیدن آن شیء به کمال مطلوب. سهروردی در صحبت از زیبایی از واژه حسن استفاده می کند و حسن را با جمال و کمال مترادف می داند. او هرچه را که در نهایت کمال قرار دارد، زیبا معرفی می کند و عنوان می نماید زیبایی هر چیز در گرو کسب کمالی است که لایق آن چیز است. در دیدگاه ابن خلدون ظهور هنر که از مهم ترین ویژگی های آن زیبایی است در سایه توسعه اجتماع حاصل می آید یا به عبارتی هنر در سطح اعلا نمی تواند در جامعه ای ضعیف رشد کند. ابن خلدون ذکر می کند هنگامی که تمدن و حضارت به اوج عظمت و ترقی و دوران تجمل خواهی برسد مردم به زیبایی بیشتر توجه نشان می دهند و هریک از اقسام صنایع را زیبا و آراسته به نقش و نگار طراحی می کنند.

کلیدواژه ها:

زیبایی ، هنر ، فارابی ، سهروردی ، ابن خلدون