بازخوانی تحول معنای نور در گذر تاریخ معماری

نور، از نخستین ادوار شکل گیری معماری تا دوران معاصر همواره یکی از بنیادی ترین عناصر در ادراک فضایی معنا و تجربه زیسته انسان بوده است. این پژوهش با رویکردی تاریخی تحلیلی به بررسی سیر تحول مفهوم و کارکرد نور در معماری از دوران پیشامدرن تا پسامدرن می پردازد. یافته ها نشان می دهند که در معماری پیشامدرن، نور واجد ابعاد نمادین قدسی و معرفتی بوده و با معنا و روح فضا پیوندی ناگسستنی داشته است. در دوران مدرن با ظهور فناوری روشنایی مصنوعی جنبه های کیفی نور به حاشیه رانده شد و رویکردی کارکردی و کمی بر طراحی فضاها غلبه یافت. در دوران پسامدرن بازگشت به کیفیت ادراکی و روانی نور طبیعی بار دیگر جایگاه آن را به عنوان عنصری معنابخش و هویت ساز در معماری احیا کرد. بر این اساس می توان سیر تاریخی نور در معماری را روندی از «معنا تا عملکرد» و سپس از عملکرد تا ادراک دانست که بازتابی از تحولات فکری و فرهنگی هر دوره است.

کلیدواژه ها:

نور ، طبیعی ، تاریخ معماری ، معنای نور ، ادراک فضایی