بازخوانی هندسه مقدس در فضاهای میان ساختمانی آموزشی: تحلیل تطبیقی مدارس دوره صفوی و دانشکده معماری مازندران

هندسه مقدس به عنوان یکی از اصول بنیادین معماری ایرانی اسلامی نقشی کلیدی در شکل گیری فضاهای آموزشی با هویت و معنا ایفا کرده است. این پژوهش با هدف بازخوانی تجلی هندسه مقدس در فضاهای میان ساختمانی آموزشی به تحلیل تطبیقی مدارس دوره صفوی مدرسه خان شیراز و مدرسه چهارباغ اصفهان و فضای میان ساختمانی دانشکده معماری مازندران می پردازد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی و تطبیقی است که با استفاده از منابع کتابخانه ای و بررسی میدانی مولفه های هندسه مقدس شامل تناسبات هندسی، الگوهای هندسی، نمادگرایی، تجسم توحید، زیبایی شناسی، ارتباط با طبیعت، تقارن و ریتم و تکرار را مورد ارزیابی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که در مدارس صفوی هندسه مقدس از طریق تناسبات هارمونیک مانند نسبت طلایی، الگوهای هندسی پیچیده (مانند گره چینی و اسلیمی) و نمادگرایی عمیق (مانند حوض هشت ضلعی و نقش چلیپا) به صورت نظام مند به کار رفته و فضاهایی با کارکرد آموزشی، زیبایی شناختی و معنوی خلق کرده است. در مقابل فضای میان ساختمانی دانشکده معماری مازندران با وجود بهره گیری از هندسه هشت ضلعی به عنوان نماد، کمال در جزئیات تزئینی، مبلمان و نورپردازی فاقد انسجام کامل با اصول هندسه مقدس است. این پژوهش پیشنهاد می دهد که با بازتعریف این اصول در طراحی معاصر می توان فضاهای آموزشی پویا و هویت مندی خلق کرد که هم کارایی عملکردی داشته باشند و هم بازتاب دهنده ارزش های معماری ایرانی-اسلامی باشند.

کلیدواژه ها:

هندسه مقدس ، معماری ایرانی اسلامی ، فضاهای میان ساختمانی ، مدارس صفوی ، فضاهای آموزشی