تحلیل سیاستهای جذب سرمایه بخش خصوصی در پروژه های عمرانی شهرداری های کلانشهرهای ایران: چالش ها و راهبردها

کلانشهرهای ایران در سال های اخیر با چالش های عظیم عمرانی و کمبود منابع مالی پایدار مواجه بوده اند. از این رو، جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی به عنوان راهکاری راهبردی برای تکمیل پروژه های عمرانی و ارتقای کیفیت خدمات شهری در دستور کار شهرداری ها قرار گرفته است. این پژوهش به تحلیل سیاست های جذب این سرمایه گذاری ها و تبیین چالش ها و راهبردهای پیش رو می پردازد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. داده های مورد نیاز از دو روش کتابخانه ای (بررسی اسناد، قوانین و مقالات) و میدانی (توزیع پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و کارشناسان حوزه مالی و عمرانی شهرداری های کلانشهرهای تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز) گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها و اولویت بندی چالش ها و راهبردها از تکنیک های آماری و روش تحلیل سلسله مراتبی AHP استفاده شده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مهم ترین چالش های پیش روی جذب سرمایه بخش خصوصی به ترتیب اولویت عبارتند از: چالش های حقوقی و مقرراتی (قوانین ناکافی و پیچیده)، چالش های اداری و بوروکراتیک (فرآیندهای طولانی و عدم شفافیت) و چالش های اقتصادی (نوسانات کلان اقتصادی و ریسک بالای بازگشت سرمایه). همچنین، سیاست های فعلی عمدتا مقطعی و فاقد چارچوب یکپارچه و بلندمدت ارزیابی شده اند. به منظور تسهیل و تسریع در جذب سرمایه بخش خصوصی، تدوین راهبردهای ترکیبی ضروری است. راهبردهای پیشنهادی در چهار محور سیاستی (قانونی، اصلاح و تدوین قوانین شفاف، ساختاری و نهادی، احداث دفاتر تخصصی مالی-اقتصادی، تهیه بانک پروژه های سرمایه پذیر و فرهنگی-ارتباطی شفافیت و اعتمادسازی) ارائه گردیده است. اجرای این راهبردها می تواند به خروج از وضعیت موجود و تحقق هرچه بیشتر اهداف عمرانی کلانشهرها بینجامد.

کلیدواژه ها:

مشارکت عمومی-خصوصی ، سرمایه گذاری خصوصی ، کلانشهرهای ایران ، پروژه های عمرانی