بررسی علل افزایش هزینه طرحهای عمرانی، با رویکرد کارآیی و توان مجریان در مناقصات پروژه های عمرانی

پروژه های عمرانی به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و زیرساختی کشور سهم قابل توجهی از بودجه ملی را به خود اختصاص می دهند. با این حال افزایش هزینه های این پروژه ها همواره یکی از چالش های اساسی در نظام مدیریت پروژه در ایران به شمار می رود. هدف این پژوهش شناسایی و بررسی علل افزایش هزینه در پروژه های عمرانی با تمرکز بر کارایی و توان مجریان در فرآیند مناقصات است. روش تحقیق از نوع توصیفی- پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل ۱۱ نفر از خبرگان و مدیران اجرایی پروژه های عمرانی شهر سیرجان می باشد. داده ها با استفاده از سه ابزار پرسشنامه ای جمع آوری شدند که به ترتیب شامل شناسایی معیارها با روش دلفی فازی، وزندهی معیارها با فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP) و رتبه بندی پیمانکاران با مدل تصمیم گیری چند معیاره فازی PROMETHEE بود. روایی پرسشنامه ها توسط اساتید تایید و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۷ محاسبه شد. نتایج نشان داد که از میان ۳۳ معیار اولیه ۲۷ معیار نهایی برای ارزیابی توان مجریان شناسایی شد که در این میان معیارهای تجربی نظیر سابقه اجرایی، بومی بودن و تجربه کاری اهمیت بیشتری داشتند. در رتبه بندی نهایی پیمانکاران، پیمانکار A با جریان خالص ۰.۳۲۸ بالاترین رتبه را کسب نمود. همچنین تحلیل حساسیت انجام شده، صحت و ثبات نتایج را تایید کرد. یافته ها نشان می دهند که اگرچه قیمت پیشنهادی در مناقصات معمولا معیار غالب انتخاب پیمانکار است، اما در عمل اهمیت آن کمتر از توان اجرایی، کارایی و سوابق فنی می باشد.

کلیدواژه ها:

پروژه های عمرانی ، افزایش هزینه ، کارایی ، توان مجریان ، مناقصات