ارزیابی و اولویت بندی روش های تامین مالی و الگوهای بهره برداری در پروژه های زیربنایی یک مطالعه تطبیقی

تامین مالی و چگونگی بهره برداری از پروژه های زیربنایی همواره به عنوان یکی از چالش های اساسی فراروی کشورهای در حال توسعه مطرح بوده است. انتخاب الگوی مناسب تامین مالی و روش اجرا نه تنها بر موفقیت پروژه، بلکه بر کیفیت خدمات ارائه شده در بلندمدت تاثیر مستقیم دارد. این پژوهش با هدف شناسایی، ارزیابی و اولویت بندی روش های تامین مالی و شیوه های بهره برداری در پروژه های عمرانی و زیربنایی انجام شده است تا چارچوبی کاربردی برای تصمیم گیری مدیران و سیاست گذاران این حوزه فراهم آورد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا پیمایشی- توصیفی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران، مشاوران و کارشناسان ارشد فعال در حوزه پروژه های عمرانی و زیربنایی کشور تشکیل می دهند. نمونه آماری شامل ۵۰ نفر از این خبرگان است که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تی تک نمونه ای و فریدمن در نرم افزار SPSS ۲۴ انجام پذیرفت. یافته های پژوهش نشان داد که از میان شاخص های تامین مالی داخلی به ترتیب تسهیلات بانکی، اوراق مشارکت و مشارکت مدنی دارای بالاترین اولویت هستند. در بخش روش های تامین مالی خارجی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی نسبت به روش های استقراضی از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین مهم ترین راهکارهای بهبود بهره برداری پروژه ها عبارتند از: ۱) ارتقای کیفیت اجرا و عملکرد پیمانکاران، ۲) بهبود سیستم های مدیریت و نظارت پروژه و ۳) به کارگیری فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی. بر اساس نتایج، روش های تامین مالی داخلی به ویژه تسهیلات بانکی به عنوان کارآمدترین گزینه برای تامین منابع پروژه های زیربنایی شناخته شدند. در این میان ارتقای کیفیت اجرا به عنوان موثرترین راهکار برای بهبود بهره برداری از این پروژه ها معرفی می گردد. این مطالعه می تواند به عنوان نقشه راهی برای مدیران پروژه در انتخاب ترکیب بهینه منابع مالی و روش های اجرایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی پروژه ، بهره برداری پروژه های زیربنایی ، روش های تامین سرمایه ، اولویت بندی