مرور نظام مند روش های مدیریت ارزش کسب شده برای پایش و کنترل عملکرد زمانبندی پروژه

موفقیت در مدیریت پروژه مستلزم تضمین دستیابی به اهداف آن است. در میان این اهداف، موفقیت فنی با تحقق انتظارات تعریف شده در خط پایه پروژه مرتبط است. خط پایه پروژه از تعریف محدوده، ساختار شکست کار، زمان، زمان بندی و هزینه ها (منحنی S) تشکیل می شود. به طور مستقیم انتظار می رود پروژه از نظر فنی موفق باشد اگر بتواند کل محدوده تعریف شده خود را مطابق با برنامه زمانی و بدون هزینه های اضافی پیش بینی نشده تحویل دهد. مدیریت عملکرد خط پایه روشی است که مدیران پروژه به وسیله آن پیشرفت تحویل دادنی ها، گاهشمار و هزینه های مرتبط را پیگیری و کنترل می کنند. در رویکرد سنتی و برای پروژه های آبشاری که از پارادایم مسیر بحرانی استفاده می کنند، ابزار برتر مدیریت عملکرد خط پایه، مدیریت ارزش کسب شده است. مدیریت ارزش کسب شده در عمل هنگام پایش و کنترل هزینه های پروژه به خوبی عمل می کند؛ با این حال به کارگیری این رویکرد برای سنجش وضعیت زمان بندی ناسازگاری های جدی را نشان می دهد. در طول چند دهه گذشته گونه های متفاوتی از روش اصلی ارزش کسب شده برای غلبه بر برخی از این ناسازگاری ها در اندازه گیری وضعیت زمان بندی پروژه توسعه یافته اند. از جمله این گونه ها می توان به ارزش کسب شده مسیر بحرانی، ارزش کسب شده کار در جریان، ترکیب ارزش کسب شده مسیر بحرانی و کار در جریان، زمان بندی کسب شده و زمان بندی کسب شده مسیر بحرانی اشاره کرد. هر یک از این پیشنهادات سعی دارند بر برخی ضعف های روش اصلی مدیریت ارزش کسب شده در پایش و کنترل زمان غلبه کنند؛ برای مثال با در نظر گرفتن وظایف بحرانی به عنوان کانون توجه برای پایش پیشرفت زمان بندی، حل مشکل شناسایی وظایفی که دیر به پایان می رسند، گزارش انحراف زمان بندی در واحد زمان و اندازه گیری میزان پایبندی به برنامه زمان بندی پروژه (ضریب P). با توجه به شرایط مذکور لازم است تعیین شود کدام یک از جایگزین های ارائه شده برای روش اصلی ارزش کسب شده با در نظر گرفتن معیارهای ارزیابی متعددی که باید لحاظ شوند، برای مدیریت زمان بندی پروژه مناسب تر است. در پژوهش حاضر، یک مرور نظام مند و مقایسه ای بین روش مدیریت ارزش کسب شده و گونه های آن برای سنجش عملکرد زمان بندی خط پایه پروژه انجام شده است تا مناسب ترین روش ها برای پایش و کنترل آن مشخص گردد. برای این منظور از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده و پنج معیار مقایسه در نظر گرفته شده است: انحراف زمان بندی با تمرکز بر وظایف بحرانی، شناسایی و اندازه گیری تاخیر وظایف پایان یافته با تاخیر، گزارش انحراف زمان بندی در واحد زمان، اندازه گیری میزان پایبندی به برنامه زمان بندی (ضریب P) و پشتیبانی و توسعه نرم افزاری. نتیجه تحلیل سلسله مراتبی انجام شده برای مقایسه روش ها نشان می دهد که بهترین روش برای پایش و کنترل زمان بندی خط پایه پروژه روش زمان بندی کسب شده مسیر بحرانی است؛ چرا که این روش در مقایسه با سایر روش ها و در قالب معیارهای ارزیابی مورد نظر عملکرد مناسبی از خود نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

مدیریت ارزش کسب شده ، کنترل زمان بندی پروژه ، مرور نظام مند ، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، زمان بندی کسب شده مسیر بحرانی ، خط پایه پروژه