نظریه قدرت فوکو و انطباق آن با مبانی پدافند غیرعامل شهری

امنیت زاده قدرت است، قدرت ابعاد مختلفی دارد، قدرت صرفا سیاسی نیست قدرت، مویرگی همه جا هست، میشل فوکو به عنوان یکی از اندیشمندان پست مدرن در حیطه فلسفه، جامعه شناسی و قدرت، افقی تازه را در شناخت و تحلیل پدیده های اجتماعی، تاریخی، مکانی، معماری و شهری گشوده است. او به تحلیلی منعطف از اهمیت حیاتی قدرت در تشکل و کنترل گفتمان، تولید دانش و ساختاربندی اجتماعی فضا در هر جامعه در کانتکس تخصص روانپزشکی خود و گذر از زندان به تیمارستان و سپس بستر جامعه می پردازد. این پژوهش با به کارگیری روش توصیفی و از طریق مطالعه اسنادی به بررسی تطبیقی نظریه قدرت فوکو با مبانی پدافند غیرعامل شهری می پردازد. گفتمان غالب کنترلی و نظارت در جامعه؛ شکل قدرت، ابعاد و روابط آن را تعیین می کند. در جامعه مرکز قدرت، نظام سلسله مراتبی و ساختار قدرت، هویت ویژه ای را به وجود می آورد که در روابط اجتماعی و عناصر کالبدی و فضایی شهر و پدافند شهری خود را نشان می دهد. شبکه قدرت، روابط اجتماعی بین افراد را تعیین می کند. گفتمان قدرت فوکو با برجسته کردن بر پایه دانش-قدرت حقوق فردی و آزادی انسانی، گفتمان قدرت و مقاومت، قدرت مویرگی، بعد چهارم قدرت، در واقع به شکل پنهانی به اعمال قدرت می پردازد. این قدرت به شکل آرام و غیر نمایشی و از طریق شبکه ای متکثر و ناپیدا فضاهای شهری را کنترل و شکل می دهد. ساخت معماری قدرت و شهر قدرت در غالب سخت افزاری و نرم افزاری، کنترل با ابزارهای نوین مثل دوربین و چک فضاهای پرت، کنترل ذهن هژمون فکری شهروندان، پروپاگاندای قدرت ساز رسانه ها، با مبانی معماری پدافندی و پدافند شهری مثل: پوشش، استحکام سازی، فریب، استتار، اختفا، آمایش دفاعی شهر، قدرت سازی، برتری سازی، بافت شهر، فرم شهر، ساختار شهر، حجیم سازی و... انطباق دارد.

کلیدواژه ها:

قدرت فوکو ، پدافند شهری ، پدافند غیرعامل ، کنترل ، مقاومت