تجربه زیسته در فضای عمومی شهری شیراز باغ عفیف آباد به مثابه آرشیو خاطره جمعی و عامل پیوستگی

این پژوهش به بررسی نقش و کارکرد باغ عفیف آباد شیراز به عنوان یک آرشیو خاطره جمعی و بستری برای تقویت پیوستگی اجتماعی بین نسلی می پردازد. با تلفیق نظریه های پدیدارشناسی، فضا مکان های خاطره، تولید فضا و پایداری اجتماعی این مطالعه کیفی با رویکرد تفسیری سازه انگارانه از طریق شش هفته مشاهده مشارکتی، مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۲۵ نفر و تحلیل اسنادی به کندوکاو در لایه های معنایی و تجربه های زیسته مرتبط با این باغ تاریخی پرداخته است. یافته های کلیدی پژوهش نشان می دهد که عناصر کالبدی پایدار باغ از جمله بنا و درختان کهنسال به عنوان آرشیوهای فعال حافظه برای نسل های مسن تر عمل می کنند. با این حال مداخلات و بازسازی های مدرن در مقاطعی حافظه زیسته و تجربیات نسل های گذشته را تحت الشعاع قرار داده است. شکاف قابل توجهی در حس مکان بین نسل ها مشاهده می شود؛ به طوری که نسل ارشد باغ را با تعلق تاریخی و حس نوستالژیک به یاد می آورد، در حالی که نسل جوان بیشتر بر کارکردهای روزمره و تفریحی آن تمرکز دارد. علاوه بر این، طراحی فضایی کنونی باغ، به ویژه جانمایی نشیمن ها به صورت خطی ظرفیت محدودی برای تسهیل تعاملات تصادفی و معنادار بین نسلی فراهم می آورد. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که باغ عفیف آباد در وضعیت کنونی بیشتر به مثابه یک مکان با حافظه حفظ شده عمل می کند تا یک مکان فعال در تولید و بازتولید پیوستگی اجتماعی. برای ارتقاء نقش این باغ به فضایی پویا و میان نسلی پیشنهاد می شود رویکرد مدیریتی از حفظ صرف به سمت میانجیگری فعال بین نسل ها و تسهیل اشتراک گذاری خاطرات و تجربیات سوق یابد.

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، خاطره جمعی ، حس مکان ، تعامل بین نسلی ، باغ عفیف آباد