بررسی تاثیر تعامل شهروندان و شهرداری بر مدیریت پسماند شهری با تاکید بر نقش میانجی عوامل مرتبط با تفکیک زباله از مبدا (شامل زیرساخت ها، آموزش، مکانیابی و مشوق های خدماتی)

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر تعامل شهروندان و شهرداری بر مدیریت پسماند شهری با تاکید بر نقش میانجی عوامل مرتبط با تفکیک زباله از مبدا شامل زیرساخت ها، آموزش، مکان یابی و مشوق های خدماتی انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کمی و کیفی) انتخاب گردید؛ به گونه ای که داده های کمی از طریق پرسشنامه استاندارد بین ۶۵۰ شهروند تهرانی و داده های کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران شهری و کارشناسان جمع آوری شد. تحلیل کمی با مدل معادلات ساختاری نشان داد تعامل موثر شهروندان و شهرداری اثر معناداری بر افزایش مشارکت در تفکیک زباله دارد؛ همچنین زیرساخت های مناسب، آموزش هدفمند، مکان یابی صحیح ایستگاه های جمع آوری و ارائه مشوق های خدماتی نقش میانجی مهمی در این رابطه ایفا کردند؛ به ویژه دسترسی به مخازن تفکیک شده و آموزش عمومی نقش کلیدی در ارتقاء مشارکت داشتند. یافته های کیفی نیز بر چالش هایی چون ضعف اطلاع رسانی، محدودیت منابع مالی و ناکارآمدی مکان یابی تاکید داشت. نتایج حاکی است که با تقویت اعتماد متقابل، ارتقای زیرساخت ها، آموزش محله محور و سیاست های تشویقی هدفمند می توان نرخ مشارکت شهروندان در فرآیند تفکیک زباله از مبدا را به طور محسوسی افزایش داد. این مطالعه ضمن ارائه راهکارهای عملی نشان می دهد رویکرد نظام مند و ترکیبی به تقویت همکاری شهروندان و مدیریت شهری منجر شده و زمینه رسیدن به مدیریت پایدار پسماند را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند شهری ، تعامل شهروندان و شهرداری ، تفکیک زباله از مبدا ، زیرساخت ها ، آموزش ، مشوق های خدماتی