طراحی و ساماندهی فضاهای شهری با رویکرد ارتقای کیفیت محیطی در بافتهای فرسوده شهری

زمینه و هدف: بافت های فرسوده شهری به عنوان بخش هایی از شهر که دچار افت عملکردی کالبدی و اجتماعی شده اند، با چالش های متعددی در زمینه کیفیت محیطی و زیست پذیری مواجه اند. هدف این پژوهش بررسی نقش طراحی و ساماندهی فضاهای عمومی در ارتقای کیفیت محیطی در این بافت ها و ارائه راهکارهایی با رویکرد انسان محور و مشارکتی است. روش پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کیفی و کمی انجام شده است گردآوری داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، پیمایش میدانی، مصاحبه با ساکنان و کارشناسان و تحلیل نمونه های موردی صورت گرفت. یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد که عوامل متعددی در کاهش کیفیت محیطی فضاهای شهری در بافت های فرسوده موثرند و از جمله ضعف در ساختار فضایی، نبود فضای سبز و مبلمان شهری مناسب، کمبود فضاهای تعامل اجتماعی و نبود امنیت و حس تعلق. از سوی دیگر تجربه های موفق داخلی و خارجی تاکید دارند که طراحی فضاهای شهری باید با مشارکت واقعی ساکنان، توجه به زمینه فرهنگی و اجتماعی و با هدف ایجاد فضاهای زنده و سرزنده صورت گیرد. همچنین ضعف در مدیریت شهری، ناهماهنگی نهادی و تخصیص ناعادلانه منابع از جمله موانع کلیدی در اجرای طرح های بازآفرینی شهری به شمار می روند. نتیجه گیری: در نتیجه گیری پژوهش بر اهمیت طراحی انسان محور، تقویت مشارکت اجتماعی و توجه به عدالت فضایی در فرآیند ساماندهی بافت های فرسوده تاکید دارد. پیشنهاد می شود نهادهای شهری نسبت به تاسیس مراکز طراحی مشارکتی و اجرای طرح های طراحی مبتنی بر نیازهای واقعی ساکنان اقدام کنند.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، کیفیت محیط شهری ، فضاهای عمومی ، مشارکت مردمی ، بازآفرینی شهری