بازتعریف مدیریت سایه از دو دیگاه مثبت و منفی در سازمانها مطالعه ای کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون

هدف این پژوهش بازتعریف مفهوم مدیریت سایه در سازمانها از دو دیدگاه مثبت به عنوان نفوذ غیر رسمی سازنده هدایت پنهان اخلاقی و اثرگذاری عاطفی بر جامعه و (سازمان) و منفی به عنوان انحراف پنهان قدرت شبکه سازی مخرب و دستکاری پشت پرده است. این مطالعه به دنبال شناسایی و دسته بندی مضامین هنجاری مرتبط با نفوذ غیر رسمی در حکومت و سازمان اسلامی بوده تا چارچوبی متوازن برای تمایز میان جنبه های اصلاح گرانه و مخرب مدیریت سایه ارائه دهد. روش شناسی پژوهش بر پایه رویکرد کیفی تحلیل مضمون با گرایش واقع گرایانه و تفسیری استوار است. جامعه آماری، ۱۰ نفر از خبرگان رشته مدیریت و دولتی که حداقل ۲۰ سال سابقه کاری داشته، دارای سمت دولتی بوده و در زمینه مدیریت دولتی دارای تالیفاتی بوده اند. داده ها از طریق مطالعه نظام مند و کدگذاری اولیه استخراج شدند سپس با کدگذاری باز و محوری مضامین پایه شناسایی و در دو محور مثبت و منفی دسته بندی گردیدند، و در نهایت به سطوح سازمان دهنده و فراگیر ارتقا یافتند. یافته ها نشان داد که در جنبه مثبت ۳۳ مضمون پایه مانند شایستگی محوری فراتر از منصب، نفوذ عاطفی مبتنی بر رحمت، الگوپیشگی عملی و خود نظارتی اخلاقی استخراج شد که در سه مضمون فراگیر مبانی نفوذ سایه ای مثبت، مکانیسم های هدایت غیر رسمی و اصول اخلاقی سازمان دهی گردیدند. در جنبه منفی ۳۶ مضمون پایه مانند شبکه نفوذ منفی، نفوذ ریاکارانه، انحصار نفوذ پشت پرده و خشونت پنهان مدیریتی شناسایی شد که در شش مضمون فراگیر مانند مکانیسم های نفوذ پنهان مخرب، فریب روانی و سوء استفاده اخلاقی دسته بندی شدند. در نتیجه خبرگان مدیریت سایه را به عنوان پدیده ای دو وجهی ترسیم می کند که با تاکید بر خودمهاری، اخلاقی می تواند از تهدید به فرصتی برای عدالت و انسجام سازمانی تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت سایه ، تحلیل مضمون ، نفوذ غیر رسمی ، جنبه مثبت و منفی