بازتاب نقوش زنان اساطیری در نقاشی های پرده خوانی

نقاشی قهوه خانه قهوه خانه ای [قهوه خانه ای] ایران به عنوان یکی از مهم ترین دوره های نقاشی ایرانی در بردارنده مفاهیم گوناگون فرهنگی از جمله مردم شناسی می باشد. زنان ایرانی مانند گردآفرید، تهمینه و رودابه [مثل کی؟] به ویزه زنان اساطیری در این نقاشی ها جایگاه ویژه ای دارند. در این پژوهش جایگاه زنان اساطیری مورد تحلیل قرار گرفته است. به این منظور تعداد ۱۰ اثر از نقاشی قهوه خانه از هنرمندان به نام این رشته مانند، حسین قوللر آغاسی، محمد مدبر، فتح الله قوللر آغاسی و حسین همدانی انتخاب و با شیوه توصیفی- تحلیلی با رویکرد تاریخی [چه رویکردی؟] مورد واکاوی قرارگرفت. برای نشان دادن بهتر جایگاه زنان اساطیری در برابر زنان عادی، در ۳ تصویر به جایگاه زنان عادی نیز پرداخته شده است. در تحلیل آثار از مفاهیم اسطوره ای و قابلیت های هنری مانند شیوه رنگ پردازی، فیگور و رابطه زنان با موضوع تصویر بهره برده شده است. در پایان حضور زنان اساطیری در ۴ شیوه متفاوت ارائه گردیده است: ۱- حضور در بطن تصویر با توجه تصویری معمول و فارغ ار هرگونه بزرگ نمایی، آنچه که در تابلو، واقعه کربلا و کشته شدن سهراب به دست سیاوش می باشد. ۲- حضور زنان به عنوان موضوع اصلی، مانند بانو گشسب، شیرین و سودابه، که نقاشان قهوه خانه این شخصیت ها را با تمرکز بیشتر و در مقابل شخصیت مرد قرار می دهند. ۳- تصویر کردن زنان اساطیری و داستان پیرامون آن در انتها یا گوشه تصویر مانند تابلو تولد رستم. ۴- زنان اساطیری و گمنام ایرانی مانند نوازندگان؛ و رقاصه ها در تابلو دربار کیخسرو که از آن ها به عنوان بازگوکننده شور، شعف و اهمیت موضوع استفاده می شود. در این گونه بازنمایی، شخصیت زن تابع تحول موضوع داستان قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

نقاشی قهوه خانه – زنان اساطیری – نقاشی ایرانی ، هنر پرده خوانی