ارایه مدل پیشبینی افت تحصیلی دانشجویان با استفاده از عوامل فردی، خانوادگی و آموزشی

افت تحصیلی در آموزش عالی پدیده ای چندعاملی است که نمی توان آن را صرفا به ویژگی های فردی دانشجو نسبت داد. هدف پژوهش حاضر ارائه یک چارچوب مفهومی برای تبیین و پیش بینی افت تحصیلی دانشجویان بر اساس تلفیق عوامل فردی، خانوادگی و آموزشی بود. این پژوهش با روش مروری تحلیلی انجام شد و مطالعات مرتبط با افت تحصیلی، عملکرد تحصیلی، عوامل خطر و شناسایی زودهنگام در آموزش عالی مورد بررسی و تلفیق قرار گرفتند. یافته ها نشان دادند که عوامل فردی مانند انگیزش، خودکارآمدی، خودتنظیمی، مدیریت زمان و سلامت روان، عوامل خانوادگی مانند وضعیت اقتصادی، حمایت و انتظارات خانواده، و عوامل آموزشی مانند کیفیت تدریس، تعامل استاد و دانشجو، بازخورد، منابع و خدمات حمایتی، به صورت مستقل عمل نمی کنند، بلکه در تعامل با یکدیگر بر مسیر تحصیلی دانشجو اثر می گذارند. بر این اساس، مدل مفهومی پیشنهادی پژوهش در سه سطح فردی، خانوادگی و آموزشی طراحی شد و مسیر اثرگذاری عوامل خطر و حمایتی بر رفتار و عملکرد تحصیلی، ظهور نشانه های اولیه افت و امکان شناسایی زودهنگام را نشان داد. مدل همچنین بر این نکته تاکید دارد که شناسایی دانشجوی در معرض خطر باید با تشخیص حوزه اصلی مشکل و انتخاب مداخله متناسب همراه باشد. در نتیجه، پیش بینی افت تحصیلی در این پژوهش به معنای ارائه یک مدل آماری اعتبارسنجی شده نیست، بلکه به معنای ایجاد چارچوبی برای سازمان دهی عوامل خطر، شناسایی زودهنگام و هدایت مداخلات آموزشی و حمایتی است. این مدل می تواند مبنایی برای توسعه ابزارهای غربالگری، نظام های هشدار زودهنگام و پژوهش های تجربی آینده در دانشگاه های ایران قرار گیرد.