بررسی تاثیر هوش مصنوعی مولد (ChatGPT و ابزارهای مشابه) بر کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانشجویان

هوش مصنوعی مولد در سال های اخیر به یکی از فناوری های مورد توجه در آموزش عالی تبدیل شده و ابزارهایی مانند ChatGPT، Gemini و Copilot به تدریج در فعالیت های آموزشی و پژوهشی دانشجویان مورد استفاده قرار گرفته اند. این ابزارها می توانند در توضیح مفاهیم، تهیه و بازنویسی متن، خلاصه سازی مطالب، پاسخ گویی به پرسش ها و دریافت بازخورد مورد استفاده قرار گیرند و از این طریق بخشی از فرایند یادگیری را تسهیل کنند. با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش همواره به بهبود یادگیری منجر نمی شود و نحوه استفاده از آن اهمیت تعیین کننده ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی مولد بر کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانشجویان انجام شده است. روش پژوهش مروری-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی پژوهش های فارسی منتشرشده در سال های اخیر است. بررسی مطالعات نشان می دهد که استفاده مناسب و هدایت شده از این ابزارها می تواند دسترسی دانشجویان به توضیحات آموزشی را تسهیل کند، فرصت بیشتری برای دریافت بازخورد و تمرین فراهم سازد و در برخی موارد به افزایش انگیزه و بهبود فرایند یادگیری کمک کند. در مقابل، استفاده ای که در آن دانشجو بخش اصلی فعالیت فکری، تحلیل و تولید پاسخ را به ابزار واگذار می کند، می تواند یادگیری مستقل را کاهش دهد و زمینه وابستگی بیشتر به فناوری را فراهم سازد. همچنین، احتمال ارائه اطلاعات نادرست و کاهش توجه دانشجو به ارزیابی و بررسی منابع از دیگر مسائل مطرح در این زمینه است. در مجموع، یافته های پژوهش نشان می دهد که تاثیر هوش مصنوعی مولد بر یادگیری دانشجویان بیش از آنکه به صرف استفاده از این فناوری وابسته باشد، به شیوه استفاده از آن مربوط است. از این رو، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی نیازمند هدایت استاد، آموزش سواد هوش مصنوعی و بازنگری در برخی شیوه های تدریس و ارزشیابی در دانشگاه هاست.