کسوف شغلی در سایه معدن؛ تحلیل زوال بخش کشاورزی و مهارت های فنی در شهرستان عشق آباد خراسان جنوبی

پدیده «کسوف شغلی» به معنای سایه انداختن یک بخش اقتصادی غالب بر سایر بخش های مولد چالش های جدی برای توسعه پایدار مناطق معدنی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات گسترش فعالیت های معدنی بر زوال بخش کشاورزی و خدمات فنی در شهرستان عشق آباد خراسان جنوبی انجام شده است. روش تحقیق حاضر توصیفی- تحلیلی است که با رویکرد تثلیث (داده های اسنادی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و تحلیل هزینه فرصت) بر روی ۳۰ نفر از ذینفعان کشاورزان، استادکاران و جوانان جویای کار اجرا شد. یافته های تحقیق نشان می دهد که شکاف عمیق درآمدی دستمزد روزانه ۷۰۰ هزار تومانی کارگر کشاورزی در مقابل بسته رفاهی معادن منجر به پیری مزارع و تمایل به تعطیلی ۷۰ درصدی کارگاه های فنی مستقل شده است. نتایج مصاحبه ها حاکی از آن است که نسل جوان به دلیل تمایل به درآمد آنی و امنیت شغلی از شاگردی در مشاغل فنی و فعالیت در مزارع گریزان بوده که این امر منجر به انقطاع دانش بومی و تخریب چرخه تربیت استادکار محلی شده است. در نهایت، پیشنهاد می گردد با استفاده از الگوی مسئولیت اجتماعی معادن و گذار به کشاورزی مکانیزه تعادل میان صنعت و تولیدات سنتی بازگردانده شود تا از وابستگی تک محصولی و کاهش تاب آوری اجتماعی منطقه جلوگیری به عمل آید.

کلیدواژه ها:

بلعیدگی معدن ، زوال بخش کشاورزی ، سالمندی کشاورزی ، زوال شغل های مهارتی ، شهرستان عشق آباد