فراکافت فرایند رتبه بندی شاخصهای مالی در صنایع کوچک و متوسط با استفاده از روش BWM

هدف: هدف اصلی این پژوهش ارزیابی و رتبه بندی شاخصهای مالی موثر بر عملکرد شرکت ها با بهره گیری از روش تصمیم گیری چند معیاره بهترین - بدترین (BWM) است. باتوجه به نقش حیاتی تحلیلهای مالی در تصمیم گیریهای استراتژیک مدیریتی و سرمایه گذاری این پژوهش در تلاش است تا شاخصهای کلیدی مالی را شناسایی کرده و اولویت آنها را از منظر تاثیرگذاری در ارزیابی عملکرد سازمانی تعیین کند. اهمیت این مسئله به ویژه در محیط های اقتصادی منطقه ای نظیر استان گیلان که شرکتها با محدودیت منابع و اطلاعات مواجه اند، دوچندان است. روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر نوع توصیفی - تحلیلی و از حیث گردآوری داده ها، میدانی است. جامعه آماری پژوهش شامل گروهی از خبرگان، مالی حسابداران ارشد و تحلیلگران شرکتهای فعال در استان گیلان است که از طریق نمونه گیری هدفمند بر اساس معیارهایی نظیر سابقه حرفه ای، سطح تحصیلات و جایگاه شغلی انتخاب شده اند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای ساخت یافته بر اساس روش BWM است. ابتدا شاخص های مالی موثر با مرور ادبیات نظری و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان شناسایی شدند. در مرحله بعد با استفاده از مقایسه های زوجی میان شاخص ها و اعمال مدل ریاضی BWM وزن نهایی هر شاخص محاسبه شد. علاوه بر این با استفاده از تکنیک تحلیل حساسیت پایداری مدل تصمیم گیری در برابر تغییرات اندک در داده های ورودی نیز بررسی شد تا دقت و انسجام چارچوب ارائه شده ارزیابی گردد. یافته ها: تحلیل نتایج حاصل از ارزیابی خبرگان نشان داد که در میان شاخص های بررسی شده، برخی شاخص ها نظیر عملکرد مالی و نقدینگی از اهمیت و وزن بالاتری در ارزیابی عملکرد شرکت ها برخوردارند، زیرا مستقیما توان سودآوری و ایفای تعهدات مالی را منعکس می کنند. در مقابل شاخص هایی چون اهرم مالی که بیشتر بیانگر ساختار سرمایه و میزان اتکا به منابع قرضی هستند در رتبه های پایینتری قرار گرفتند. همچنین شاخص کارایی به عنوان سنجه ای برای استفاده بهینه از منابع در سطح میانی از اهمیت قرار گرفت. بررسی نرخ سازگاری قضاوت های انجام شده، انسجام بالای دیدگاه ها و صحت محاسبات مدل را تایید نمود. تحلیل حساسیت مدل نیز نشان داد که تغییرات جزئی در قضاوت های خبرگان می تواند در برخی موارد منجر به جابه جایی اولویت شاخص های میانی شود اما رتبه نخست همچنان ثابت باقی ماند. اصالت و ارزش افزوده علمی: این پژوهش با به کارگیری ترکیبی از شاخص های سنتی مالی و رویکرد نوین تصمیم گیری چند معیاره BWM الگویی بومی و دقیق برای ارزیابی عملکرد مالی شرکت ها ارائه می دهد. تمرکز بر شرکت های فعال در استان گیلان این امکان را فراهم می سازد که نتایج حاصل برای مدیران مالی و نهادهای اقتصادی منطقه ای از کارایی عملیاتی بالایی برخوردار باشند، همچنین این مدل با حذف وابستگی به نرم افزارهای پیچیده و تمرکز بر قضاوت های خبره، یک چارچوب تحلیلی سازگار، کاربرپسند و قابل تعمیم را معرفی می کند. برخلاف بسیاری از مطالعات پیشین که یا صرفا از ابزارهای آماری سنتی استفاده کرده اند یا بر یک شاخص خاص تمرکز داشته اند، این پژوهش با نگاهی جامع و روش شناختی دقیق، بستری برای توسعه رویکردهای نوین در تحلیل عملکرد شرکت ها فراهم کرده و می تواند در سیاست گذاری های مالی و طراحی نظام های نظارتی نقش موثری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، مالی ، شاخصهای مالی ، تصمیم گیری چند معیاره ، روش BWM ، رتبه بندی عملکرد