دیجیتالی کردن ناخودآگاه واکاوی مرزهای نفوذ هوش مصنوعی در تعاملات هیپنوتراپی

مقدمه با شتاب گرفتن ادغام هوش مصنوعی (AI) در پروتکل های درمانی پارادایم های مراقبت از سلامت روان در آستانه ی تحولی بنیادین قرار گرفته اند. اگرچه مداخلات الگوریتم محور در حوزه های شناختی رفتاری کارآمدی خود را اثبات کرده اند اما ورود این فناوری به قلمرو «هیپنوتراپی» که ماهیتی مبتنی بر حضور پدیدارشناختی همسویی ناهشیار و تجربه زیسته ی مراجع، دارد چالش های نظری و اخلاقی نوینی پدید آورده است. مسئله ی اصلی این پژوهش بررسی این شکاف است که آیا تقلیل تعاملات هیپنوتراپیک به داده های محاسباتی، می تواند اصالت رابطه ی درمانی و تجربه ی ناخودآگاه را بدون آسیب به معنا، حفظ نماید یا خیر. روش کار: این مطالعه با روش «مرور تحلیلی انتقادی» (Critical Review) و با رویکردی تلفیقی میان نظریات کلاسیک روانکاوی و مبانی اخلاق فناوری انجام شده است. پژوهشگر با تحلیل متون نظری و شواهد پژوهشی سال های اخیر (۲۰۲۰-۲۰۲۶)، ابعاد مختلف نفوذ هوش مصنوعی در فرآیند هیپنوتیزم از جمله کیفیت اتحاد درمانی، حریم خصوصی داده های ناهشیار و مسئولیت پذیری الگوریتمیک را مورد واکاوی قرار داده است. یافته ها: تحلیل ها نشان می دهد که در حالی که هوش مصنوعی در «پایش بیومتریک» و «تحلیل الگوهای کلامی مراجع» توانمندی های مکمل و کارآمدی دارد اما در بازنمایی حضور درمانی (Therapeutic Presence) و رمزگشایی از ابهامات نمادین ناخودآگاه با محدودیت های ساختاری مواجه است. نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که اتکای بیش از حد به سیستم های تصمیم یار خطر تقلیل گرایی ابزاری را افزایش داده و می تواند منجر به فرسایش پیوند عاطفی و از بین رفتن تجربه زیسته ی «هیپنوتیک» شود؛ چرا که ماشین قادر به درک معنا در عین پردازش داده ها نیست.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هیپنوتراپی ، ناخودآگاه ، اتحاد درمانی ، اخلاق مراقبت