همنوایی با محیط و ترس از طردشدگی؛ عاملی پنهان در تداوم رفتارهای غیر حرفه ای دانشجویان اتاق عمل یک مطالعه کیفی

مقدمه: اتاق عمل به عنوان یک محیط بالینی، بسته دارای هنجارهای خاصی است که دانشجویان را تحت فشارهای روانی-اجتماعی قرار می دهد. همنوایی با محیط و ترس از طردشدگی توسط تیم جراحی از مهم ترین این فشارهاست که می تواند دانشجویان را به سمت پذیرش و تکرار رفتارهای غیر حرفه ای سوق دهد. تاکنون مطالعه ای در ایران به بررسی نظام مند این پدیده نپرداخته است. روش کار: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. مشارکت کنندگان ۱۵ دانشجوی رشته اتاق عمل بودند که به روش نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و تا اشباع داده ها ادامه یافت. تحلیل در پنج مرحله به روش گرانهایم و لاندمن انجام شد. برای ارتقای اعتبار داده ها از معیارهای لینکلن و گوبا استفاده گردید. یافته ها: درون مایه اصلی یادگیری سایه ای در پرتو برهم کنش ها و همنوایی ها در سیستم نشان دهنده نقش همنوایی و ترس از طردشدگی در سه مسیر بود. مسیر نخست یادگیری مشاهده ای تقلیدی از برهم کنش ها در سیستم که شامل تقلید از غیر حرفه ای گری اعضا و یادگیری منفی از بی تفاوتی نسبت به غیر حرفه ای گری بود. مسیر دوم هم سازی و یادگیری هنجارهای درک شده در سیستم شامل یادگیری از رسوم حرفه ای و غیر حرفه ای و بی انگیزگی از عادی سازی غیر حرفه ای گری بود. مسیر سوم همنوایی با تسهیل کننده های حرفه ای گری شامل ایفای نقش الگویی اساتید، حمایت از طریق بازخورددهی و انگیزه بخشی با الگوهای مثبت بود. نتیجه گیری: همنوایی با محیط و ترس از طردشدگی نقش تعیین کننده ای در تداوم رفتارهای غیر حرفه ای دارد. یادگیری سایه ای از طریق مشاهده الگوهای منفی به عادی سازی رفتارهای غیر حرفه ای و بی انگیزگی دانشجویان می انجامد. در مقابل الگوهای مثبت، بازخورد سازنده و ایجاد انگیزه رفتارهای حرفه ای را تقویت می کنند. مدیریت فعال فرهنگ سازمانی، توانمندسازی اساتید و ایجاد بازخوردهای امن و غیر تنبیهی برای حفظ شجاعت اخلاقی دانشجویان ضروری است.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، اتاق عمل ، همنوایی ، ترس از طرد شدگی ، یادگیری سایه ای