بررسی تاثیر حکمرانی پلتفرمی بر تغییر پارادایم مدیریت در موسسات هنری (مطالعه ی تطبیقی سینما، موسیقی و تئاتر)

هدف: تحول دیجیتال و ظهور پلتفرم های برخط، منطق سنتی مدیریت در موسسات هنری را دگرگون ساخته است. این مقاله به بررسی تاثیر «حکمرانی پلتفرمی» بر تغییر پارادایم مدیریت از مدل متمرکز و خطی به مدل شبکه ای، داده محور و مشارکتی در سه حوزه ی سینما، موسیقی و تئاتر می پردازد. روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش مرور نظام مند ادبیات (بر اساس چارچوب PRISMA) انجام شده است. منابع از پایگاه های معتبر ایرانی خبرگزاری ها و سایت های مرجع نورمگز و غیره و داده های سایت های Scopus، Google Scholar، Science Direct در بازه ی ۲۰۱۵–۲۰۲۵ استخراج و پس از غربالگری، ۴۷ مقاله و ۱۲ کتاب و خبر و مصاحبه تحلیل شدند. یافته ها: حکمرانی پلتفرمی از شش مکانیسم اصلی بر مدیریت موسسات هنری اثر می گذارد: ۱) الگوریتم سازی تصمیم گیری، ۲) داده های مخاطب محور، ۳) اکران شبکه ای و زنجیره تولیدات، ۴) تغییر مدل درآمدی از فروش به اشتراک گذاری و حامل ها (CD و DVD و ...)، ۵) بازتعریف استقلال حرفه ای هنرمندان، ۶) ظهور نقش های مدیریتی جدید (مدیر داده (تولید محتوی)، مدیر الگوریتم (شبکه فروش)، تسهیل گر پلتفرم (عرضه کننده ها)). تفاوت اصلی میان سه حوزه در نوع واسطه گری پلتفرم است: در سینما سلطه ی الگوریتم های توصیه گر، در موسیقی تمرکز بر پلی لیست های خودکار و در تئاتر اهمیت تعامل زنده با پلتفرم های ترکیبی (فیزیکال-دیجیتال). نتیجه گیری: گذار از مدیریت سنتی به مدیریت پلتفرمی اجتناب ناپذیر است؛ اما موسسات هنری می توانند با طراحی «حکمرانی مشارکتی الگوریتم» (نظارت انسانی بر تصمیمات الگوریتمی) و «چندسکویی شدن» استقلال هنری را حفظ کنند. پیشنهاد می شود سیاست گذاران فرهنگی «مقررات شفافیت الگوریتمی» را برای پلتفرم های فعال در حوزه هنر تصویب کنند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی پلتفرمی ، مدیریت هنری ، پارادایم مدیریت ، سینما ، موسیقی ، تئاتر ، الگوریتم ، اقتصاد توجه