تاثیر هوش مصنوعی مولد بر برون سپاری شناختی و قضاوت حرفه ای معلمان: تحلیل فرصت ها، مخاطرات و الزامات تربیتی در مدارس

گسترش هوش مصنوعی مولد در نظام های آموزشی، نقش فناوری را از یک ابزار پشتیبان به عاملی موثر بر فرایندهای شناختی و تصمیم گیری حرفه ای معلمان تبدیل کرده است. در این میان، یکی از ابعاد کمتر بررسی شده، چگونگی انتقال بخشی از فعالیت های شناختی معلم به سامانه های هوشمند و پیامدهای آن برای قضاوت حرفه ای، استقلال تصمیم گیری و کیفیت کنش تربیتی است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش هوش مصنوعی مولد در برون سپاری شناختی معلمان و بررسی فرصت ها و مخاطرات ناشی از آن در محیط مدرسه بود. پژوهش با رویکرد مروری-تحلیلی و با بررسی مطالعات علمی منتشرشده در سال های اخیر و اسناد تخصصی معتبر انجام شد. یافته ها نشان دادند که هوش مصنوعی مولد می تواند در فعالیت هایی مانند طراحی درس، تولید محتوای آموزشی، تنظیم پرسش های ارزشیابی، خلاصه سازی اطلاعات و سازمان دهی امور اداری، بار شناختی و زمانی معلمان را کاهش دهد. در مقابل، اتکای غیرانتقادی به خروجی های هوش مصنوعی می تواند احتمال کاهش درگیری شناختی، پذیرش پاسخ های نادرست، تضعیف استقلال حرفه ای و انتقال تدریجی بخشی از قضاوت تربیتی به الگوریتم ها را افزایش دهد. بررسی شواهد نشان داد که پیامد هوش مصنوعی بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به نحوه استفاده، میزان سواد هوش مصنوعی، چارچوب های اخلاقی و سیاست های مدرسه وابسته است. بنابراین، استفاده موثر از هوش مصنوعی مستلزم حرکت از الگوی «جایگزینی معلم» به الگوی «همکاری شناختی انسان و هوش مصنوعی» است.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی مولد، برون سپاری شناختی، قضاوت حرفه ای