فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی مولد در فعالیت های پرورشی و اوقات فراغت دانش آموزان: واکاوی رویکردها، پیامدها و راهبردهای تربیتی

گسترش شتابان فناوری های نوین و پیدایش سامانه های هوش مصنوعی مولد در سال های اخیر، ساختارهای آموزشی و تربیتی را با دگرگونی های بنیادین مواجه ساخته است. نظام تعلیم و تربیت دیگر نمی تواند خود را محدود به شیوه های سنتی هدایت رفتاری و غنی سازی اوقات فراغت بداند؛ زیرا زیست بوم تربیتی نسل جدید پیوند ناگسستنی با الگوریتم های هوشمند و ابزارهای زایای متنی، تصویری و چندرسانه ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی دقیق و جامع فرصت ها و چالش های به کارگیری هوش مصنوعی مولد در فعالیت های پرورشی و اوقات فراغت دانش آموزان تدوین شده است. روش این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و اسنادی بوده که با بررسی نظام مند ادبیات نظری، اسناد تحولی بالادستی و پژوهش های علمی صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این فناوری ظرفیت های کم نظیری در شخصی سازی مسیرهای یادگیری فرهنگی، تسهیل تولید محتوای ارزشی و چندرسانه ای توسط دانش آموزان، بهبود مدیریت زمان فراغت و بازی وارسازی رویدادهای تربیتی ایجاد می کند. هم زمان، پیامدهایی چون تضعیف مهارت های اجتماعی چهره به چهره، رخوت اندیشه ورزی نقادانه، وابستگی کاذب، مواجهه زودهنگام با آسیب های اخلاقی و اختلال در الگوپذیری هویتی، سلامت روانی و فرهنگی مخاطبان را به مخاطره می اندازد. در پایان، بر پایه مبانی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، راهبردهایی اجرایی شامل آموزش سواد الگوریتمی به مربیان، بازتعریف اوقات فراغت پویا، تدوین مرام نامه های اخلاقی و توسعه ابزارهای تربیتی بومی پیشنهاد شده است تا مربیان پرورشی بتوانند از این ظرفیت به عنوان اهرم ارتقای فضایل انسانی و تربیت همه جانبه بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، مربی پرورشی ، اوقات فراغت ، تربیت اخلاقی ، هویت دیجیتال ، زیست بوم فرهنگی دانش آموزان